"O kəslər ki, savaşa əvvəlcədən hazırdı və ölkənin müdafiəsində öz yerini bilir, müharibə təhlükəsi onlar üçün qorxulu deyil"

Marşal Georgi Jukov

4 dəfə Sovet İttifaqı Qəhrəmanı, adını dünyanın hərb tarixinə yazdıran sərkərdənin dediyi sözlər yalnız döyüş meydanında, müharibə teatrında yox, digər qarşıdurmalarda, o cümlədən idman və futbol yarışlarında da aktuallığını qoruyur. Amma görünür, bizim futbol camiəmizdə bir çox baş məşqçi bu aforizmdəki hikməti görməyib və ya görmək istəmir.

“Araz-Naxçıvan” 11-ci turda “Qarabağ”ı mübariz oyunla məğlub edəndən sonra çoxları düşündü ki, daha Muxtar Respublika təmsilçisinə zaval yoxdu. Bu komanda bütün rəqiblərini rahatlıqla sıradan çıxarmaqla çempionluğa da oynaya bilər. “Naxçıvanlılar premyer-liqanın qalibi olmasalar belə, ən pis halda ilk “3-lük”də yer almaqla avrokuboklara vəsiqəni təmin edəcəklər” kimi yanaşmalar da gözə dəyməyə başladı. Azər Bağırovun yetirmələrinin iştahının daha da artacağını gözləsək də, onlar son çempionu məğlub edəndən sonra eniş yaşayırlar.

Artıq 4 turdu naxçıvanlılar qələbəyə həsrətdi. Onlar “Sumqayıt”la səfər, “Kəpəz”lə ev oyununda yalnız 3 xala həsrət qalmadı, həm də bərbad oyunla yadda qaldı. Təbii ki, Bağırov bu qarşılaşmalardan dərs çıxardı. “Neftçi”ylə səfər matçında komanda hesabda geridə olmasına rəğmən, xarakter göstərməklə 90+3-cü dəqiqədə məğlubiyyətdən qaçdı. Hiss olunurdu ki, “Araz-Naxçıvan”ın alışdığımız kreativ oyunu geri qayıtmaqdadı.

Son turda “Səbail”i qəbul edən debütant hakimin start fitindən başlayaraq “1 nömrə” kimi çıxış etməyə başladı. Bunun məntiqli nəticəsi kimi erkən qol vurdular. Hesabda öndə olan nominal meydan sahibləri hücumda fəallıqdan əl çəkmədi. Amma “sən saydığını say, gör fələk nə sayır” deyimi işə düşdü. 90+3-cü dəqiqədə “dənizçilər” hücuma keçərkən Kurdiç topu asanlıqla uzaqlaşdırmaq əvəzinə qüvvətlə zərbə ilə avtoqol müəllifi oldu və komandasını vacib qələbədən məhrum etdi. Çoxları “qüvvətli zərbə” ifadəsi ilə razılaşmayacaq, deyəcək ki, gərək Kurdiç səliqəsiz oynadı yazardız. Amma mən altını bir daha cızıram: qüvvətli zərbə!

Təbii ki, bununla heç də kapitanı bilərəkdən öz qapısına qol vurmaqda ittiham etmirəm. Məsələ burasındadı ki, “Araz-Naxçıvan” camiəsində müdafiə olunmaq fəlsəfəsini bütün arxa xətt oyunçuları və məşqçilər korpusu yadırğayıb. Son oyunu mənə Cek Londonun “Oyun” povestini xatırlatdı. Əsərdə daim hücum edərək qələbənin astanasında olan boksçu son raundun bitməsinə saniyələr qalmış müdafiə olunmamağın faciəsini yaşayır. Əks-hücuma keçən rəqib ani zərbəylə qələbəyə iddialını yerə sərir və o, ölür. “Araz-Naxçıvan” “Səbail” ilə oyundan məğlubiyyətə bərabər heç-heçə ilə ayrıldı. Daha dəqiq desək, qarşıdurmada öldü.

Halbuki “qırmızı-ağlar” qələbə qazansaydılar, turnir cədvəlində 5-ci pilləni 3-ə dəyişəcəkdilər. Ümumiyyətlə, naxçıvanlılar xoşbəxtliyi rəqib qapısı önünə axtarır, bəzən hücuma hədsiz aludə olur. Onlar Adolf Hitlerin “ən yaxşı müdafiə hücumdu” sitatını deviz kimi qəbul edərək 4-11-ci turlar aralığında 5 qələbə, 2 heç-heçə, 1 yenilgili ilə yadda qaldılar. Yəni komanda cəsarətli futbolla belə göstəriciyə nail oldu. Amma fürerin aforizmi daim kəsərli və məğlubiyyətsiz olacaqsan demək deyil. Mustafa Kamal paşanın bu məqamdakı deyimi yada düşür: “Yarılmayacaq cəbhə, məğlub edilməyəcək düşmək yoxdu”. Son 4 oyunda Osmanlı paşasının daha haqlı olduğunu gördük. Yəni naxçıvanlılar fürer prinsipinə çox bağlanmaqla onun faciəsini yaşadı, sadəcə, qansız-qadasız. Debütantların iştirak ərizəsinə nəzər salanda görürük ki, mövqelər üzrə ən az oyunçu məhz müdafiə xəttindədi. 25 futbolçudan yalnız 7-si müdafiəçidi. Bunlar Abdulla Rzayev, Turan Manafov, Nihad Qurbanlı, İqor Ribeyro, Numan Kurdiç, Mirəli Əhmədov və Zamiq Əliyevdi. İlk iki oyunçu cinah müdafiəçiləri olsalar da, daha çox vinger kimi gözə dəyirlər. Yəni onları müdafiəçi adlandırmaq günah olardı. Abdulla ilə Turan “Araz-Naxçıvan”ın sürətli hücumlarının qurulmasında, cərimə meydançasına asmalarda, duran nöqtələrdən zərbələrdə, driblinqlərdə daha faydalıdı. Hətta deyərdim ki, bu ikili üzərində bir qədər də işləsə, Toral Bayramovla Elvin Cəfərquliyevə alternativdi.

Mərkəz müdafiəçiləri iflic vəziyyətdədi. İstər Ribeyro, isrər Kurdiç, istərsə də Zamiq olsun – bunların etibarlılığından söhbət gedə bilməz. Səbəblərdən biri onların da hücuma tez-tez qoşulmalarıdı. Necə deyərlər, nədənsə, kimdənsə öz təyinatına uyğun istifadə etmirsənsə, o kütləşir. Odu ki, başda müdafiənin mərkəzi olmaqla, bütün arxa xətt “Araz-Naxçıvan”da kütləşib, korroziyaya uğrayıb. Komandaya məhz bu mövqelərə yeni nəfəs lazımdı. Klub heyətinə ən azı iki təcrübəli mərkəz müdafiəçi əlavə etməlidi. Hələ bir dayaq yarımmüdafiçini də sıralarına qatsa, yaxşı olar.

Hazırda Azər Bağırovun qarşısında duran hədəf qış fasiləsinə kimi maksimum xal toplamaqdı. Buna sözümüz yoxdu. Amma gənc mütəxəssis indidən dediyim mövqelərə futbolçu axtarışına başlasa, yaxşı olar. Onsuz da qış “transfer pəncərəsi”ndə keyfiyyətli oyunçu tapmaq çətin olur. Seleksiya işlərini ləngitmək vəziyyəti bir qədər də çətinləşdirə bilər. Premyer-liqanın 2-ci yarısı daha çətin, ağır keçəcək. “Kəpəz”lə “Qəbələ” elitada qalmaq üçün güclənəcək, “Sabah” mükafatçılar sırasına düşmək naminə heyətinə əl gəzdirəcək,

“Neftçi” 1-ci yerdə gedən komandayla intervalın böyüməməsi üçün bütün gücünü ortaya qoycaq. Hələ başqalarını demirəm. Odu ki, Azər hoca köməkçilərini də masa arxasına yığıb, müdafiədəki boşluqları qapamalıdı. Əks halda bu dəliklər “Araz-Naxçıvan” donanmasını batıracaq.

ABDULLA İSMAYILOĞLU