Azərbaycanda uzun illərdi hamının danışdığı bir problem var – uşaq futbolu.
Müxtəlif yaş qrupu üzrə yığmaların, ölkənin əsas komandasının az qala hər uğursuzluğundan sonra uşaq futbolu yada düşür. Saç-saqqalını bu sahədə ağardan veteranlar, futbolu dünən-srağagün bitirənlər, özünə mütəxəssis deyib ağızdolusu danışanlar hər uğursuz tsikldən sonra “gəlin, bunlardan imtina edib, səviyyəli futbolçular yetişdirək” deyirlər. Amma bir qədər sonra hansısa təsadüfi uğur əldə edən kimi bu mövzu yenə yaddan çıxır. Və beləcə, aylar həftələri, illər isə ayları əvəz edir. 5-6 il əvvəl kimi dindirirdin, maddi-texniki bazanın zəifliyini, maliyyə çatışmazlığını qabardırdı. İnventar çatışmazlığını, infrastrukturun istənilən səviyyədə olmadığını söyləyirdi. Bu üzdən futbolçu yetişdirməyin çətin olduğunu qeyd edirdi. İndi yetərincə çox stadion da var, inventar da. Ancaq nə sirdisə, yenə uşaq futbolunda vəziyyət, yumşaq desəm, istənilən səviyyədə deyil. Arada özlüyümdə düşünürəm, bəlkə problem nə inventarda, nə infrastrukturda, nə də uşaqlardadı? Bəlkə məşqçilərimiz istənilən səviyyədə deyil? Maşallah, gündən-günə C, B, A kateqoriyası alan mütəxəssislərin sayı çoxalır. Kimlə söhbət edirsən, AFFA-nın məşqçi kurslarını oxuduğunu, bunu sübut edən diplomunun olduğunu deyir. Hələ bir az da adama minnət qoyub futboldan anlayışının olmadığını sübut etməyə çalışır. Ancaq diplomlu qardaşlar başa düşmür ki, hər oxuyandan Molla Pənah Vaqif olmadığı kimi, 15 günlük kursa qatılıb diplom almaqla da məşqçi olmaq mümkün deyil. Məşqçi olmaq, uşaq yetişdirmək üçün xüsusi istedad lazımdı.
Uşaq məşqçilərindən söz düşmüşkən, bir hadisəni sizə nəql etmək istəyirəm. Bu yaxınlarda küçədə bir tanışımla üz-üzə gəldim. Qardaş idman yazarı olduğumu bildiyindən başına gələn hadisəni mənə danışmaq istədi. Tələssəm də, etika xatirinə onu dinləməyi özümə borc bildim. Deməli, övladının 7 yaşı var. Topa olan həvəsini görən ata oğlunu futbola yazdırmağa qərar verib. Bu məqsədlə adını çəkmək istəmədiyim akademiyalardan birinə yollanıb. Həmin yaş qrupunda çalışan məşqçinin kimliyini öyrənəndən sonra ədəb-ərkanla onunla görüşüb. Və gəlişinin məqsədini deyib. Sizcə, məşqçinin ilk sualı nə olub? Yəqin ki, siz də mənim kimi eşidəndə şoka düşəcəksiz: “uşaq bu günə kimi harda oynayıb?” Tanışım da qayıdıb ki, “iki il “Liverpul”da, ondan sonra Fransaya köçdüyümüzdən bir il də PSJ-də məşq edib”. Məşqçi valideyinə “məni dolamısan” deyincə, 7 yaşlı uşağın atası “mən səni yox, sən məni dolamısan. 7 yaşında uşaq harda oynaya bilər?! Onu sizin yanınıza gətirmişəm ki, futbolun sirlərini bu məktəbdə öyrənsin” cavabını verib. Təsəvvür edirsiz, uşaq məşqçisi 7 yaşlı uşağın indiyədək harda oynadığını soruşur... Belə nümunələr, bundan da betərləri çoxdu.
Tanışım həmin gündən futbola tüpürüb uşağını cüdoya yazdırdığını söylədi və ardınca da “sonra da deyirsiz ki, futbol niyə inkişaf etmir. İnkişaf istəyirsizsə, kağız parçası, tapşırıq ilə bu sahəyə gələn təsadüfi məşqçiləri futboldan uzaqlaşdırın. Ondan sonra inkişaf da olacaq, Avropada oynayan futbolçumuz da” deyib, sağollaşdı. Onun sözlərində həqiqət payı böyük idi. Vidalaşandan sonra gözümün qabağına Gəncədən Kostya Abramenko, Sumqayıtdan Tofiq Rzayev gəldi. Görəsən, ölkə futboluna onlarla futbolçu bəxş edən rəhmətliklər indi çalışsaydılar, 7 yaşlı uşaqdan indiyə kimi harda oynadıqlarını soruşardılar?
RƏŞAD