Xaliq Babayevi çoxunuz tanıyırsız.

Azərbaycanlı gənc məşqçi Portuqaliyanın Lissabon Universitetində məşqçilik üzrə magistr təhsili alır. Ötən günlərdə şəxsi “instaqram” hesabında Joze Mourinyo ilə fotosunu paylaşmışdı. Şəkil diqqətimizi çəkdiyi üçün Xaliq bəylə əlaqə saxlayıb, detalları öyrəndik. Sən demə, dünyaca tanınmış mütəxəssis azərbaycanlı gəncə dərs keçib...

- Səhv etmirəmsə, son dəfə “Benfika”nın akademiyasında təcrübə keçmişdin. Orda nələri öyrəndin?

- Bəli, “Benfika”nın akademiyasında təcrübə keçdim. Burda bir həftə ərzində U-16, U-17, U-19 və U-23 komandalarının məşqlərində oldum. Təbii ki, əsas 19 yaşadək futbolçulardan ibarət kollektivə fokuslanmışdım. Bu komanda “Portu”lu həmyaşıdları ilə çempionatın son turunda qarşılaşırdı. Hər iki kollektiv eyni xala malik idi. Ona görə bu qarşılaşma final xarakteri daşıyırdı. Burda sadaladığım bütün komandaların məşqçiləri ilə fikir mübadiləsi apardıq. Akademiyanın həm əlaqələndiricisi, həm də texniki direktoru ilə söhblərimiz oldu. Onların məşq metodikasını öyrəndim. Hamı bilir ki, “Benfika” Avropada ən yaxşı akademiyaya sahibdi. Onların özünəməxsus məşq sirləri var. Bunların hamısını öyrəndim. Azyaşlı futbolçuları necə hazırladıqlarını, skaut işini hansı tərzdə tənzimlədiklərini bildim. Bir həftə ərzində çox effektli təcrübə keçdim.

- Lissabon Universitetində məşqçilik üzrə magistr təhsilin davam edir. Bildiyim qədər orda bir sıra məşhur şəxslər sənə dərs keçib. Onların sırasında kimlər var idi?

- “Benfika” akademiyasında iştirak edəndən sonra Lissabon Universitetində dərslərimiz başladı. Burda Xosep Qvardiolanın köməkçisi Karlos Vinçes iştirak edirdi. O, bizə həm məşqlərin metodikasından, həm də oyun modelindən danışdı. İspaniyalı məşqçi ilə çox dərin elmi dərslərimiz oldu. Daha sonra Qvardiolanın köməkçisi meydanda bizə 4 məşq keçdi. O, nəzəri bilikləri tətbiq etməyimizi istədi. Onların “Mançester Siti”də keçdiyi metodikanı bizə ən xırda detalına qədər izah etdi. Avropada məşqləri daha çox köməkçilər keçir. Bu səbəbdən də Karlos Vinçes “Mançester Siti”dəki metodikanı detallı şəkildə bizə izah etdi. Daha sonra Yürgen Kloppun köməkçisi Vitor Matos dərsə qatıldı. O da “Liverpul”un baş məşqçisinin oyun modelindən və idarəçilik sistemindən danışdı. Məşqlərə, rəqiblərə, ümumilikdə futbola necə yanaşdıqlarının sirlərini bizə öyrətdi. Kloppun “Liverpul”u necə aşağı pillələrdən zirvəyə daşıdığından bəhs etdi.

- Deyəsən, ancaq məşhur mütəxəssislərin köməkçiləri Lissabon Universitetində sizə dərs keçib.

- Xeyr. Adını çəkdiklərimdən başqa, öz işlərində peşəkar olsalar da, Azərbaycanda o qədər də tanınmayanların da maraqlı seminarları oldu. Joze Mourinyo da bizə dərs keçdi. O, bundan bir neçə gün əvvəl Konfrans Liqasının finalında “Feyenoord”la qarşılaşmışdı. Həmin görüşdə “Roma” qələbə qazanıb, bu turnirin ilk qalibi olmuşdu. Konfrans Liqasının finalında qalib gəlmələrinin sirlərini bizə izah etməsini xahiş etdik. Mourinyo “Feyenoord”la oyundan əlavə, yarımfinalda “Lester”i məğlub etmələri haqda da danışdı. Daha sonra isə İngiltərə klubunun çalışdırıcısı Brendan Rocersin köməkçisi Adam Sedlerin də dərsi oldu. Adı çəkilən mütəxəssis də bizə “Roma” ilə oyuna necə hazırlaşdıqlarından bəhs etdi. Bu, çox maraqlı təcrübə oldu. İki rəqib bir-birinə qarşı necə hazırlaşdıqlarını izah etdilər. Mourinyo dərsdə bizə video-analitik proseslərdən danışdı. Əlbəttə, burda psixoloji amillər də nəzərə alınıb ki, oyunçuların üzərində təzyiq olmasın. Oyunöncəsi son məşqlərin videosunu bizə göstərdilər. Daha sonra mikro-tsikl, komanda idarəçiliyi ilə bağlı maraqlı müzakirələrimiz oldu. İşlədiyi klublarda rəhbərliklə danışıqlarını, texniki heyətin formalaşmasının yollarını öyrəndik. Ümumilikdə Mourinyodan baş məşqçiyə lazım olan və gündəlik istifadə edilən bütün detalları soruşduq. Həqiqətən çox səmimi insandı. Bütün suallara bezmədən cavab verdi. Ümumilikdə bir həftə bu şəxslərlə olan dərslərimiz çox uzun çəkirdi. Mourinyo ilə 5, Vinçeslə 9, Matosla 6, Sedlerlə 8 saatdan çox bir yerdə olub, onların biliklərindən faydalandıq.

- Yəqin həmin şəxslərdən öyrəndiklərini hardasa tətbiq etmisən. Dərslərlə bağlı imtahanlar oldu? Onların nəticələrini bilmək maraqlıdı...

- Təbii ki, imtahanlar oldu. Təcrübə işi ilə bağlı hesabat təqdim etdik. Daha sonra praktiki imtahanımız oldu. Bir futbol klubunun oyunlarını izlədik. Mənim mövzum həmin kollektivin hücum zamanı prinsiplərini aydınlaşdırmaq, buna uyğun praktiki məşq yazmaq, hazırlıq zamanı adı çəkilən məqamları yaxşılaşdırmaq idi. Hələ bəlli olmasa da, müəllimlərin dediyinə görə, ən yaxşı nəticələrdən biri mənə məxsusdu. Yəni imtahanda hansısa nöqsanım olmayıb.

- Nəticənin yüksək və yaxşı olması karyeranda hansısa dəyişikliyə səbəb ola bilər?

- Qiymətlərim açıqlananda mənə magistr diplomu verəcəklər. Amma özlərinin dediklərinə görə, kursda ən yüksək nəticələrdən biri məndədi. Xüsusən də praktiki imtahanı çox yaxşı vermişəm. Bu da gələcəyim üçün yaxşı ola bilər. Özlərinin Avropdan təklif etdiyi yerlər var. Azərbaycanda da hansısa klub istəsə, dəyərləndirəcəm. Düzdü, təkliflər var, amma hələ gözləyirəm. Avropadakı klubların adını açıqlaya bilmərəm. Çünki bu məsələ həll olunmayana kimi nəsə deməyim düzgün olmaz. Amma hansı ölkələr olduğunu söyləmək mümkündü. Təkliflərdən biri Portuqaliyadakı akademiyalardandı. Digəri isə İtaliyanın aşağı liqalarının birində çıxış edən klubdandı. İnşallah, konkretlik olanda bu haqda sizə məlumat verəcəm.

İLKİN SULTANLI