Bir çox məşhur oyunçu bu yay İtaliya klubları ilə vidalaşıb. Hərçənd bir müddət əvvəl belə görünürdü ki, yerli futbol dirçəlir.

Avrokuboklarda uğurlar və itkilər

Ayyarım əvvəl A seriyasının dirçəlişinidən danışırdıq. İtaliya son illərdəki ən uğurlu avrokubok mövsümünü keçirmişdi, finalların hər birində kalçonun təmsilçisi var idi, üstəlik daha iki komanda yarımfinalda dayanmışdı. Düzdü, titullar qazanmaq mümkün olmadı, bununla belə, yüksəliş təəssüratı var idi. İtaliya klubları oyunların heç birində birmənalı zəif təsir bağışlamadı: “Roma” “Sevilya”ya yalnız penalti seriyasında uduzdu, “Fiorentina” həlledici qolu son dəqiqədə buraxdı, demək olar ki, heç kimin inanmadığı “İnter” isə nəhəng “Mançester Siti” ilə dueldə sensasiyaya çox yaxın idi. Ancaq indi – transfer çalışmalarının qaynar çağında etiraf etmək lazımdı ki, A seriyasına münasibətdə işlədilən “hakimiyyəti götürməyə döndük” tipli söhbətlər aşkar mübaliğədi. İtaliyanın top-klubları güclü oyunçularını itirməkdədi. “İnter” Marselo Brozoviç, Milan Şkrinyar və Edin Cekosuz qalıb, Andre Onana isə tezliklə “Mançester Yunayted”ə keçəcək. “Milan” orta sahənin lideri Sandro Tonalini “Nyukasl”a satdı. “Napoli” “Bavariya”ya yollanan aparıcı yarımmüdafiəçisi Kim Min Ce ilə vidalaşdı. “Latsio” Səudiyyə Ərəbistanından aldığı təklifə şirniklənən Sergey Milinkoviç-Saviçi saxlaya bilmədi. Yaxşı, “Fənərbaxça”ya yollanan 37 yaşlı Cekonu ulduzlar siyahısından çıxarmaq olar. Hərçənd bosniyalı ötən mövsüm yetərincə yaxşı təsir bağışladı və hələ bir il də İtaliyada oynaya bilərdi. Ancaq Tonali, Milinkoviç-Saviç və Kim A seriyasında çıxış edən oyunçuların “top-10”unda idi. Əks istiqamətdə isə ancaq İngiltərə premyer-liqasında lazım olmayan Ruben Loftus-Çik və ya Kristian Pulişiç kimi oyunçular gəlir ki, onlar da “Milan”da oynayacaqlar.

“İnter”

Və belədə sual yaranır: bu nədi – trend və ya təsadüflərin ardıcıllığı? Sözsüz, hər klubun və hər transferin öz tarixçəsi var. Elə həmin Brozoviçi Səudiyyə Ərəbistanına çağırdılar – kim imtina edərdi ki?! “İnter” isə 30 yaşlı xorvatı saxlamaq istəmədi. Klubda futbolçunun davranışı ilə bağlı müəyyən məyusluq var idi. Marselo payızda zədə aldı, uzun müddət bərpa olundu və oynamadı, ardından heç nə olmayıbmış kimi dünya çempionatında özünü fəda etdi. Bu transferdə yalnız qiymət sövdələşməsi bir qədər sürdü: “İnter” imkan daxilində daha çox qazanmaq istəyirdi, ancaq nəticədə hər şeyə tüpürüb 18 milyon avroya razılaşdı. PSJ çoxdan Şkrinyarın ovuna çıxmışdı. Ötən mövsüm 28 yaşlı slovakiyalı üçün yaxşı alınmadı və indi “İnter”də yalnız ona heyifsilənirlər ki, yayda onu parislilərə satmadılar, nəticədə pulsuz getdi. Onanaya gəlincə, kimsə gəlib qapıçıya görə 50 milyon avro və bonuslar təklif edirsə, qarşısında dayanmaq çətindi. Bir halda ki “İnter”də maliyyə planında hələ də hər şey qaydasında deyil. Böhran artıq neçə ildi davam edir. Klubun əsas səhmdarı olan Çin şirkəti “Suning”in biznesində problem yaranandan bəri vəziyyət qarışıqdı. Maliyyə problemi həm koronavirus pandemiyası, həm də Çin hökumətinin dəyişən siyasəti ilə bağlıdı. Məhz bu üzdən klubdan transfer bazarında maksimum fəallıq tələb etməyə öyrəşən Antonio Konte skudetto qazanandan sonra getdi. Məsələn, 2021-ci ildə “İnter”in itkisi 120 milyon avro təşkil edib. Ötən mövsüm əməkhaqqı cədvəli isə 133 milyon avronu aşıb. İtaliyada futbolçularına bundan artıq pulu (160 milyon) yalnız “Yuventus” ödəyir (müqayisə üçün deyək ki, “Napoli”də bu məbləğ 75 milyona yaxındı). Yuxarıda adını çəkdiyimiz Brozoviç ildə 11 milyon, Ceko 9 milyon, Şkrinyar isə 5,5 milyon avro alırdı. Odu ki, bütün başqa məqamlarla yanaşı, “İnter” əməkhaqqı cədvəlini də yüngülləşdirdi.

“Milan”, “Napoli”, “Latiso”

Tonalinin “Milan”la bağlı tarixçəsi də oxşardı. Bəli, 23 yaşlı yarımmüdafiəçi klubun azarkeşi və cəfakeşidi, yaxın gələcəkdə kapitanı da ola bilərdi. Ancaq masanın üzərinə 64 milyon avro + bonuslar təklifi qoyulursa, müqavimət göstərmək çətinləşir. Hə, “Milan”ın amerikalı sahiblərini pulun onlar üçün tarixdən, ruhdan vacib olmasına görə söymək olar. Amma cəmi bir neçə il əvvəl dahi klub iflasın astanasında idi və başı “maliyyə feyr-pleyi” pozuntusuna görə UEFA ilə məhkəmə çəkişməsinə qarışmışdı. Bu iş az qala avrokuboklardan uzaqlaşdırılma ilə nəticələncəkdi. Milan nəhənglərindən fərqli “Napoli”nin maliyyə problemi yoxdu. O mənada ki, klubun boynundan milyonluq kreditlər, borclar və itkilər asılmayıb. Aurelio De Laurentis bu planda yetərincə çalışqan klub sahibidi. Cənubluların sahibi, əlbəttə, bəzən psixləşə və heç kimin bazarın hansı istiqamətə yönələcəyini bilmədiyi koronavirus yayının ortasında Viktor Osimhenə görə 75 milyon avro ödəyə bilər, ancaq bu istisnadı. Yetərincə təvazökar əməkhaqqı cədvəli də bundan xəbər verir. Bir halda ki “Bavariya” Kimin müqaviləsindəki 50 milyon avro həcmində dəbbəpulu şərtindən yararlanmaq fikrindədi, yaxşı, satırıq. Ötən yay isə “Napoli”, məsələn, Fabian Ruisi PSJ-yə 23 milyona satdı, hərçənd ispaniyalı orta sahənin vacib elementi kimi görünürdü. “Latsio və Milinkoviç-Saviç ilə bağlı xüsusi suallar yoxdu – 28 yaşlı serbi Səudiyyə ərəbləri şirnikləndirdilər. Onu buna, yəni pulu seçdiyinə görə mühakimə etməyə dəyməz. “Latsio” “Əl-Hilal”dan 40 milyon avro alacaq, futbolçu özü isə ildə 20 milyon avro əməkhaqqı. Gördüyümüz kimi, zahirən hər klibda fərqli detallar və nüanslar var. Bununla belə, etiraf etmək lazımdı ki, İtaliyanın top-klublarının ulduzları saxlaması qeyri-adi dərəcədə çətindi. Bəli, istisna var – məsələn, Rafael Leao. Ancaq yeni müqavilə nəfəs dərməkdi, daha portuqaliyalının bütün karyerasını “Milan”da keçirəcəyinin sübutu deyil. Gələn yay İngiltərə premyer-liqasından 100-150 milyon avroluq təklif gələcəyi halda onun satılacağına şübhə yoxdu. A seriyası bu mənada donor-liqadı, bütün son uğurlara baxmayaraq. Ancaq İngiltərə premyer-liqasının və Səudiyyə Ərəbistanı çempionatının fonunda istənilən liqa və istənilən klub – “Real”, “Bavariya” və PSJ istisna olmaqla – donordu. Avropa futbolunun yeni reallığı belədi və hər növbəti “transfer pəncərəsi” bunu təsdiqləyir. Məsələn, ötən yay İtaliya, İspaniya, Almaniya və Fransa klubları birlikdə transferlərə İngiltərə premyer-liqasından daha az pul xərcləmişdi. Əlbəttə, müqavimət göstərmək olar. Ancaq bu köpüyün şişirdilməsi olacaq ki, o da bir gün bərkdən partlayacaq.

"Football-plus.az"