Cokoviçə nəyə görə nifrət edirlər? - YAZI
İstənilən başqa əyləncə sənayesində olduğu kimi, idmanda da baş qəhrəmanları sevirlər.
Hətta onların dönəmi uzun çəkəndə də, hegemonluq kimi görünəndə də. Useyn Bolta səcdə edirdlər. Dünya Maykl Felpsə heyranlıq duyurdu. Hətta supertəzadlı personaj olan Mihael Şumaher də ...Novak Cokoviç qədər tənqid olunmurdu. Bəlkə də də bütün dünya ulduzları arasında ən yüksək antireytinqə malik olan məhz serb tennisçidi. Hərçənd məhz Cokoviç tennisdə ən parlaq ulduzlardan biridi. Məsələn, o, parkda gəzərkən ağır çantası olan yaşlı qadını görən kimi köməyə tələsir. Və ya fasilələrdə yaxınlıqda dayanan topdaşıyan oğlanların və qızların üzərindəki çətiri aşağı salaraq yanında əyləşdirir, onları içkiyə və meyvəyə qonaq edir. Məhz o, Federeri, Nadalı, Şarapovanı ustalıqla parodiya edib. O, sözün əsl mənasında şoumendi, bununla belə, yenə də vəhşicəsinə nifrətlə üzləşir.
Niyə? Cokoviç dünya konyunkturasına həvəssiz uyan azsaylı ulduzlardan biridi. Doğru sözləri deməyi və reveranslar etməyi öyrənib. Ancaq həlledici məsələlərdə geri çəkilmir.
Mənşə
Cokoviç ona qədər tennisdə “at oynadan” adamlarla müqayisədə fərqlidi. Biz çinlilərin və ya yaponiyalıların dünyagörüşünün özəlliklərindən danışanda heç bir sual yaranmır. Novak bəlkə də coğrafi cəhətdən Qərb dünyasına yaxındı, ancaq Yuqoslaviyadan olan adamlarla böyüyüb, uşaqlıqda bombardmanlar və müharibə acısı yaşayıb. Məsələn, Kosovo məsələsi indiyə qədər onun üçün prinsipiallığını qoruyur. Ən azı atası ordan olduğuna görə. Hər şey 2008-ci ildə - Cokoviç parlamaqda olan ulduz kimi Kosovoya səfər edəndə başladı. Dərhal Qərb mediasında bu addımına görə tənqidə məruz qaldı. Yaxınlarda “Rolan Qarros”da kameranın üzərində yazdığı “Kosovo Serbiyanın ürəyidi, zorakılığı dayandırın” sözlərinə görə onu, demək olar ki, bütün siyasi isteblişment tənqid etdi – Fransanın idman nazirindən tutmuş ВВС və CNN kimi aparıcı Qərb mediasına qədər. Onların “mübahisəli” adlandırdığı açıqlama Serbiya Konstitusiyasının ruhuna uyğundu. Gənc, 21 yaşlı Cokoviç 2008-də Avstraluyada – “Böyük dəbilqə” seriyalı turnirdə ilk qələbəsini qazanandan sonra belə demişdi: “Təsəvvür edə bilərsizmi, hansısa ölkədə əsas hissələrindən biri ayrılmaq niyyətini ifadə edir və buna nail olur? Özünüzü necə hiss edərdiz? Tariximizi, dinimizi - əlimizdə olan hər şeyi dağıtmaq istəyirlər”.
Bu da Cokoviçdən növbəti sitat:
“Mən 90-cı illərin Serbiyasında, bir neçə müharibə dönəmində böyümüşəm, çətin vaxtlar idi. Ölkəmizə embarqo qoymuşdular, çörək, süd, ilk tələbat malları üçün növbəyə durmağa məcbur idik. Belə şərait hansı işlə məşğul olmasından asılı olmayaraq, adamları güclü və ambisiyalı edir”.
Peyvənd əleyhdarı
Koronavirusun zirvə dönəmində kütləvi nozofobiyadan (xəstələlənmək qorxusu dəb halını almışdı) əziyyət çəkən Qərb cəmiyyətinin əlində daha bir ciddi dəlil var. Məhz belə vəziyyətdə ictimai şəxs, nüfuzlu brendləri kortda reklam edən, dünyadakı ən vacib idman növlərindən birinin rəmzi olan şəxs elan edir ki, peyvənd olunmaq fikri yoxdu.
O, buna görə hər cür cəfaya dözməyə hazır idi. Məhz peyvənd olunmadığına görə Cokoviçi qalmaqallı şəkildə Avstraliyadan qovdular, ABŞ-da keçirilən turnirləri buraxdı. Bu məsələdə 2020-ci ilin oyununda Cokoviçin xeyir-duası ilə Xorvatiyanın Zadar şəhərində keçirlən “Adria” turnirinin ciddi yoluxma mənbəyi olması da qığılcım rolunu oynadı. Bax, onda tennis ictimaiyyəti Novakı hədəfə aldı, ona Belqrad turnirindəki futbol oyununu və səs-küylü ziyafəti, öpüş və qucaqlaşmaları, turnirdəki dolu tribunaları xatırlatdı. İnternet istifədəçiləri Novaka ölüm arzulayırdılar.
Kovidlə bağlı nifrət dalğası o qədər güclü idi ki, “Böyük dəbilqə” turnirlərinin qalibi, “Australian Open”in sabiq direktoru Pol Maknami Cokonun müdafiəsinə qalxmalı oldu: “Anqlosakson mediasının Cokoviçə münasibəti mənə 1992-ci ildə keçirilən “Uimbldon” turnirində Monika Seleş ətrafında yaranan durumu xatırladır. Serb tennisçini nəyin bahasına olur-olsun, özündən çıxarmaq istəyirlər”.
Britaniya izi
Yəqin indi bu məqamı xatırlayanların sayı azdı, ancaq serb gəncliyində idman vətəndaşlığını Britaniyanın xeyrinə dəyişə bilərdi. Ancaq son nəticədə boyun qaçırdı, üstəlik Britaniya tennisini də tənqid etdi:
“Böyük Britaniyada uşaqları naz içində böyüdürlər. Şərait idealdısa, istədiyin hər şey varsa, tennisin əsl mənasını tuta bilməyəcəksən, lazımi şəkildə işləməyəcəksən. Uğura can atmırsan, ona görə ki, hər şey nimçədə önünə qoyulur. Yetərincə çox pul qazanmağa, özümə məşqçi ilə birgə səyahəti rəva görməyə başladım və qərar verdim ki, Britaniya vətəndaşlığı nəyə lazımdı? Serb olmağımla qürur duyuram, başqa ölkədə şərtlərin daha yaxşı olmasına görə heç nəyi korlamaq istəmədim. Böyük Britaniya adından çıxış etsəydim, əlbəttə, öz ölkəmdə olduğu kimi oynayardım, ancaq qəlbimin dərinliyində həmişə özümü yad hiss edərdim”.
Ola bilsin, britaniyalılar belə yanaşmaya, Cokoviç ailəsinin onların federasiyasını uzun müddət qeyri-müəyyənlikdə qoymasına görə görə yüngülcə inciyib. Qurban tapmağı, illər ərzində onu döyəcləməyi xoşlayan Britaniya mətbuatı Cokoviçi hətta ATP prezidenti, britaniyalı Kris Kermodun qovulmasına görə də ittiham edirdi. Britaniya mətbuatını bütün dünyada oxumaq daha asan və rahat olduğuna görə belə təəssürat yaranır ki, Qərbdə Noleni sevmirlər. Çox güman, “US Open”də baş verən hadisə - yan xətt hakimini topla təsadüfən vurduğuna görə serb tennisçi cəzalandı – də Qərb mediasının əhval-ruhiyyəsinə təsir göstərib. Serb dərhal hakimin yanına qaçdı ki, üzr istəsin, bununla belə, cəzadan qurtula bilmədi. Hər halda, uğurlar nifrəti bir qədər azaldır. Və Cokoviç “Böyük dəbilqə” turnirlərində qələbə sayına (23) görə mütləq rekordçu olandan sonra ona nifrət edənlərin də susması lazımdı. Əlbəttə, bu susqunluq uzun sürməyəcək. İstənilən halda, Novakın idmandankənar həyatı daim mikroskop altında olacaq, doğru olmayan hər addımı ətrafında inanılmaz hay-küy qalxacaq.
ORXAN
Digər xəbərlər
