Cari mövsüm “Atletiko” üçün heç də uğurlu keçmir.

Madrid nəhəngi ÇL-də mübarizəni dayandırıb, ölkə kubokunu qazanmaq şansını itirib. İndi isə maliyyə problemi ilə üzləşmək təhlükəsi yaşayır. Gələn mövsüm, çox güman, “hindular” yeni sponsora ehtiyac duyacaq.

Nə baş verib?

“WhaleFin” kriptovalyuta birjası gəlirlərinin kəskin azalması üzündən “Atletiko” ilə müqaviləni pozmaq istəyir. Bununla bağlı söhbətlər hələ 2022-nin sonundan başlayıb – onda “Binance” və “Coinbase” ilə yanaşı, dünyanın ən nəhəng birjalarından sayılan FTX gözlənilmədən çökdü. “WhaleFin” məşhur “Amber Group” platformasına məxsusdu. Bu platforma investisiya və ticarət də daxil olmaqla rəqəmsal aktivlər sahəsində geniş xidmətlər göstərir. Və “Amber Group” da böyük itki ilə üzləşib, onun ticarət kapitalının 10 faizi FTX-də qorunurdu.

“Atletiko” “WhaleFin” ilə 2022-nin yayında müqavilə bağlayıb – 5 illik müqaviləyə əsasən klub hər il 42 milyon avro alır. “Çelsi” də bu şirkətlə əməkdaşlıq edirdi, sadəcə, “WhaleFin” loqotipi yalnız formanın qolunda görünürdü (“Atletiko”nun isə titul sponsorudu). Londonlularla 23 milyonluq müqavilə artıq pozulub. Səbəb isə eynidi: FTX-nin iflası və kriptovalyuta bazarında ümumi eniş.

“Atletiko” məhkəmə haqda düşünür

Əlbəttə, “Atletiko” müqavilə üzrə kluba çatmalı olan məbləğin hamısını (5 il ərzində 200 milyondan artıq) tələb edə bilər, ancaq məhkəmə yolu heç də perspektivli görünmür. “Mundo Deportivo”nun xəbərinə görə, klubun “WhaleFin” ilə sponsorluq müqaviləsində kriptovalyuta bazarında eniş təqdirində əməkdaşlığın pozulmasını nəzərdə tutan bənd var. İstənilən halda “Atletiko” artıq fəal şəkildə 2023/24 mövsümü üçün yeni sponsor axtarışına başlayıb.

Bəs klubun maliyyə durumu necədi? Yayda klub prezidenti Enrike Sereso bildirmişdi ki, hesabları balanslaşdırmaq üçün ona 40 milyon avro lazımdı. Ancaq “Atletiko” bunu yalnız qışda bacardı – Mateus Kunyanı “Vulverhempton”a satmaqla. İspaniya klubu bu transferdən 50 milyon avro qazandı. Bu məbləğin üzərində Joao Felişin “Çelsi”yə icarəyə verilməsindən gələn pulu da əlavə edək – 11 milyon avro, üstəlik portuqaliyalının 6 milyon avroluq maaşını – bunu da İngiltərə klubu öz üzərinə götürüb.

Bütün bu addımlar “Atletiko”ya yardım edir, hərçənd ispaniyalı jurnalist Pedro Morata bildirir ki, klubun daha 28 milyon avroya ehtiyacı var.

Kriptobirjalar ənənəvi sponsorları idmandan sıxışdırır?

Daha bir maraqlı məqam var. “WhaleFin”in üzləşdiyi problemlərə baxmayaraq, kriptobirjalar artıq ənənəvi sponsorları idmandan uzaqlaşdırır. Kriptobirjalar idmanla birbaşa bağlı olmasalar da, nəhəng sponsorluq müqavilələri sayəsində idman sənayesinin önəmli hissəsinə çevrilməkdədilər.

2021-ci ilin noyabrında “Crypto.com” kriptobirjası “Leykers”lə “Klippers”in ev oyunlarını keçirdiyi “Steypls Sentr”ın 20 il ərzində “Crypto.com Arena” adlanması üçün 700 milyon dollar (ilə 35 milyon) ödədi. Müqayisə üçün deyək ki, dəftərxana məhsullarının istehsalı üzrə məşhurlaşan “Staples” şirkəti 1999-cu ildə 20 illiyə stadionun ad hüququna yiyələnmək üçün 115 milyon ödəmişdi.

“Crypto.com” bununla da kifayətlənmədi: UFC ilə 10 illik tərəfdaşlığa görə 175 milyon, “Formula-1” ilə 5 illik əməkdaşlığa görə 100 milyon ödədi. Hələ PSJ ilə 3 illik və 34 milyonluq, MBA klublarından “Filadelfiya 76” ilə 6 illik və 60 milyonluq müqavilələr də var.

Yuxarıda çökməsi haqda danışdığımız FTX-nin MLB, “Mayami Hit” (19 ilə 135 milyon), “Qolden Steyt”, “Vaşinqton Uizards”, “Formula-1” komandalarından “Mersedes”, ulduzlardan Stefen Karri və Tom Breydi ilə anlaşması var. “Coinbase” MBA, “Bruklin Nets” və Kevin Dürant ilə əməkdaşlıq edir.
Kriptobirjaların tədricən ənənəvi sponsorları idmandan uzaqlaşdırmasının müəyyən səbəbləri var:

• Kriptobirjalar yeni müştərilər axtarır, idmanda isə kriptovalyutaya maraq böyükdü;
• Kriprobirjalar etimadsızlıqdan əziyyət çəkir, idman isə sadiqlik mənbələrindən biridi.
“Voyager” kriptobirjasının (“Dallas Maveriks”ə, NASCAR pilotu Lendon Kessilə və ABŞ-ın qadınlar arasında futbol çempionatına sponsorluq edir) baş direktoru Stiv Erlix də bu fikirləri əsas gətirir: “Tədiqatlarımız göstərir ki, kriptovalyuta həvəskarları ilə idman azarkeşləri arasında kəsişən nöqtələr çoxdu. Düşünürəm ki, məhz bu üzdən getdikcə daha çox kriptoşirkət idman sahəsinə adlayır”.

“Latiso”nun marketinq və sponsorluq üzrə direktoru Marko Kaniciani isə ikinci baxşı bucağını müdafiə edir:

“Kripto mürəkkəb dünyadı. Ancaq indi klublara investisiya qoymaq baxımından ən möhkəm sektora çevrilib. Onlar bazara etimad yaratmaq istəyirlər, idman isə auditoriyaya belə siqnallar verir. Son illərdə Avropada sponsorlar ona görə futbol klublarına yönəlirlər ki, idman vasitəsi ilə auditoriyanı anlamaq və seqmentlərə ayırmaq asandı. İtaliyada bukmeker kontorlarının futbol klublarına sponsorluq etməsi yasaqdı, bu üzdən indi əsas sponsorlar kriptovalyuta şirkətləridi”.

İtaliyada da kriptobirgalar, blokçeyn-platformalar və kriptovalyuta istehsalçıları ilə əməkdaşlıq geniş yayılıb. A seriyası “Crypto.com”, “Yuventus” “Bitget”, “Latiso” “Binance”, “İnter” və “Roma” “Digitabits”, “Milan” “Bitmex”, “Atalanta” “Plus 500”, “Napoli” “Floki Inu”, “Fiorentina” “Genuino”, “Bolonya”, “Sassuolo”, “Udineze”, “Kalyari”, “Cenoa”, “Sampdoriya”, “Spetsiya”, “Verona” və “Salernitana” isə “eToro” ilə müqavilə bağlayıb.