Ötən həftənin cümə axşamı – redaksiyadakı səhər iclasında uşaqlar qayıtdı ki, bilirsiz, nə olub, Canni de Byazi yığma üzvlərini qorxaq və xaraktersiz adlandırıb.

“Harda, nədən danışarkən deyib” tipli yardımçı suallarla məsələdən agah olandan sonra Azərbaycan futbol ictimaiyyətinin reaksiyasını da gözlədim. Bəribaşdan deyim ki, mən bütün ac, quduz itləri əcnəbi çalışdırıcıların üzərinə buraxmaq tərəfdarlarından deyiləm. Bu il 30 yaşını tamamlayacaq yığmanın bütün tarixi uğursuzluqlarında, daim millətin üzünü qara etməsində baş məşqçilər qədər futbolçular da günahkardı. Bəli, baş məşqçi heyəti müəyyənləşdirməkdə, əvəzetmələrdə, motivasiya verməkdə axsaya bilər. Amma bu məqamlar da 300-ə yaxın oyun keçirən komandanın tarixinin ən fərqli və acınacaqlı məğlubiyyətlərlə zəngin olmasına əsas vermir. Heç bir taktika yaşıl meydanda futbolçunun əlinə-ayağına keçirilən qandal, buxov deyil. Yaradıcılığın və improvizə bacarığın varsa, məşqçi demədən də özünü göstərə, qol və ya qollar vura bilərsən. Şəxsən mən Azərbaycan yığmasının tarixində hansısa çalışdırıcının qəfil hücuma qoşulub qol vuran müdafiəçinin başını tapança ilə dağıtdığını görməmişəm. Siz görübsüzsə, deyin. Bu emosional giriş bir tərəfə...

Əlbəttə, hər kəsin yığmanı indiyə qədər çalışdıranların kimliyindən xəbəri var. Yerli məşqçilərlə işim yoxdu, zaman-zaman elə onlar da futbolçuların xaraktersizliyindən şikayətlənsələr də, bu gün ağızlarına su alıb oturublar. Karlos Alberto Torres, Qyoko Hacievski, Berti Foqts, Robert Prosineçki, Nikola Yurçeviç, Canni de Byazi...

Bunlar, necə deyərlər, “baxışa çağırdığımız” əcnəbilər, Avropa və dünya çempionları, Avropa və dünya çempionatlarına komanda aparan adamlardı. Mən ölüm, yəni bu adamların hamısı uğursuzdu, yəni heç biri “tutuzdura”, futbolçularımızla dil tapa bilmədi? Belə yanaşma hədsiz arxaik və feodal təfəkkür göstəricisi deyilmi? Lap tutaq ki, əcnəbilər mentallığımızı anlaya, futbolçuların o gözəl qəlbinə yol tapa bilmir. Bəs qanı qanımızdan, dini dinimizdən olan yerli məşqçilər niyə hansısa böyük turnirin nəinki kandarına, heç arxa qapısına da yaxın düşə bilmir?

Böyük iş olub, vallah! Son 20 ayda yığmamızın “sükanı arxasında” olan, bu ölkənin ən yaxşı futbolçularını meydanda, məşqdə və oteldə izləyən italiyalı onlara “qorxaq və xaraktersiz” deyib. Lap heç arada tərcümə xətası olmayıb. Yaxşı, yığma futbolçularına ünvanlanan “qorxaq” ifadəsini bilərəkdən xalqın üzərinə yapışdırıb, 44 günlük müharibəni yerli-yersiz nümunə göstərmək nə deməkdi? O müharibəni futbolçular və futbol adamları yox, peşəkar hərbçilər, Şuşanın qayalarına alpinist kimi dırmaşan qəhrəmanlarımız qazandı. Müharibədəki möhtəşəm qələbənin Malta və Litva önündə biabır olmaqla nə əlaqəsi? Əli başına çatan yerli mütəxəssis və veteran De Byazinin üzərinə məhz bu nöqtədən hücuma keçir.

İndi də gələk xaraktersizlik ittihamının üzərinə. Çox-çox illər öncə Azərbaycan futbolunun ləyaqətli simalarından biri, mərhum Sergey Kramarenko “Sovetski sport”a verdiyi müsahibədə oğlu Dmitri ilə müqayisəyə də toxunmuşdu. Dediklərini bilgisayarımın bir küncündə indi də saxlayıram:

Bu sözləri Azərbaycan futbolunu və futbolçularını əlinin içi kimi tanıyan, “Neftçi”nin SSRİ çempionatının güclülər dəstəsindəki oyun sayına görə rekordçusu deyir. Bəlkə düz demir, bəlkə bu ifadələr indiki futbolçu nəslinə aid deyil? Hansı futbolçumuz dubl edəndən sonra het-trikə, pokerə, bir oyunda üç məhsuldar ötürmə verməyə can atır? Nədən futbolçularımız 5-6 ay legioner həyatı yaşayandan sonra vətənə dönür, xoşbəxtliyi ancaq Bakıda, Sumqayıtda axtarırlar? Nədən futbolçularımız yaşıl meydana sözün yaxşı mənasında qisas hissi ilə çıxmırlar? Ona görə ki, xarakterləri yoxdu! Xarakter elə özəllikdi ki, bəzən futbol baxımından zəif göründüyün rəqiblərlə oyunlarda da önə çıxır, oyunun və mübarizənin taleyini həll edir. Məhz bu üzdən təklif edərdim ki, De Byazini ağ yuyub, qara sərmək əvəzinə bir qədər də güzgüdə özümüzə baxaq. Hörmətli futbolsevərlər, futbol ictimaiyyəti, həmkarlar, uğursuzluqların kökünü doğru yerdə axtaraq, əcnəbilərin gerçəkləri hayqıran açıqlamalarında yox!

İtaliyalı baş məşqçiyə tutulası yeganə irad belə açıqlamanı məhz indi, Millətlər Liqasındakı oyunlar ərəfəsində verməsi ola bilər. Yaxşı, yığmadan gedəndən sonra eyni açıqlamanı versəydi, Azərbaycan futbolunun gerçəkliyi dəyişəcəkdi? Təbii ki, yox. Ona görə də düşünək, danışaq, dərdimizə çarə tapaq.