Kim nə deyir-desin, çox maraqlı dünya çempionatı izləməkdəyik.

Meydanda parlaq mübarizə gedir, təşkilatçılar oyunların yaddaqalan olması üçün əlindən gələni edir, bəzən komandalar da hədəfə çatmaq üçün hər cür hoqqabazlığa əl atır. Bu turnirdə hoqqabazlığını miqyası böyük, elementləri zəngindi. Amma hoqqabazlığın və hoqqabazların gec-tez cəzalandırıldığını da görürük.

Bilirsizmi, hardan başlayacam? 48 komandalı formatdan irəli gələn qüsurdan yararlanıb, 3-cü turun oyunlarını məzhəkəyə çevirən komandalardan. Qrup mərhələsinin son turunda 8 yığmanın hesabı razılaşdırmaq, yəni sövdələşmək imkanı var idi. Söhbət İsveçrə, Kanada, Yaponiya, İsveç, Paraqvay, Avstraliya, Əlcəzair və Avstriyadan gedir. İsveçrə ilə Kanada heç bir danışığa getmədi, halal oyunda avropalılar qələbə qazandı. Ardından 1/16 finalda İsveçrə Əlcəzairi, Kanada Cənubi Afrikanı məğlub etdi, yəni 1/8 finala çıxdı. Onların futbola sədaqətini İlahi Ədalət belə mükafatlandırdı. 1:1 hesablı heç-heçəyə razılaşan Yaponiya ilə İsveçin taleyi necə oldu? “Samuraylar”ı Braziliya cəzalandırdı, skandinaviyalıları da Fransa. Əlcəzair və Avstraliya yığmasının oyunçuları aktyorluq bacarığını ən usta şəkildə göstərdi, həmin oyunda hesab 1:1 yox, 3:3 oldu. Əlcəzair 1/16 finalda İsveçrəyə uduzmaqla evə yollanmağı haqq etdi, Avstriyanı da İspaniya darmadağın etdi. 3-cü turun 0:0 bitən Avstraliya – Paraqvay oyununun nəticəsi də əvvəldən razılaşdırılmışdı. Salahlı Misir Avstraliyanın cəzasını çəkdi. Sövdələşənlərdən yalnız Paraqvay 1/8 finala adladı ki, onu da həmin mərhələdə Fransa məğlub etdi. Kəsəsi, futbol ona xəyanət edənləri, hoqqabazlığı sevmir və bağışlamır! Onun da haqq-hesabı, bax, belə olur!

Hoqqabazlıq mövzusunu davam etdirəcəm. Meksikalı azarkeşlər həm Ekvadorla, həm İngiltərə ilə oyundan əvvəl rəqib komandaların futbolçularına cəhənnəm əzabı yaşatdı. Ekvadorlular hətta otelin yaxınlığında fasiləsiz səs-küy salan və oyunçularını təhdid edən meksikalılarla bağlı FİFA-ya şikayət etdi. Amma meksikalılar sakitləşmədi və İngiltərə ilə oyundan əvvəl də həmin hərəkəti təkrarladı. Onlar ingilislərin qaldığı otelin qarşısına toplaşaraq, gecə saatlarında baraban və trubalardan istifadə edib, mahnılar oxuyub, fişənglər atıblar. Təbii ki, məqsəd rəqib futbolçuların istirahətinə mane olmaq idi. İngiltərə Futbol Assosiasiyası komandanın yerləşdiyi məkanı gizli saxlamağa çalışsa da, azarkeşlər otelin yerini müəyyənləşdirib. Nəticə nə oldu? İngiltərə Meksikanı məğlub edərək mübarizədən kənarlaşdırdı.

Hoqqabazlıqdan söz düşmüşkən, Braziliya yığmasına da toxunmalıyam. Bu komandanın ölkəmizdə azarkeş ordusunun olduğunu bilirəm. Bəlkə də deyəcəklərim onların xətrinə dəyəcək. Amma Karlo Ançelottinin baş məşqçi postuna gəlişindən tutmuş Neymarın penaltini dəqiq yerinə yetirəndən sonra rəqib qapıçıya dil çıxarmasına, onunla sözləşməsinə qədər bu yığma ətrafındakı çox şey hoqqa idi. Nəticə qazanmaq üçün gətirilən praqmatik italiyalı mütəxəssis Braziliya futbolunu ilkin təbiətindən tam uzaqlaşdırdı, yığmanı Avropanın ortabab komandalarından birinin səviyyəsinə endirdi, mundial üçün heyət seçimi ilə ölkədə çoxlarının narazılığına səbəbkar oldu. Sonda nə gördük? Faktiki heç nə! Yaponiyanı böyük çətinlik bahasına turnirdən kənarlaşdıran pentakampeonlar özləri də 1/8 finalda dayandı. Bu artıq şəxsən mənim də könül verdiyim, 80-90-cı illərdə oyunu ilə göz oxşayan Braziliya yığması deyil. Ənənəvi kombinasiyalar, düşünülmüş hücumlar, driblinqlər ilə zəngin Braziliya futbolu yoxa çıxıb, əvəzinə avropalıların oynamağı xoşladığı “intellektual” futbol gəlib. Heç cür qəhrəman ola bilməyən Neymar haqda isə heç danışmağa dəyməz. Bir ulduz karyerasının qürub çağında necə fiasko yaşaya bilər, oyunu yox, meydandankənar hərəkətləri ilə necə gündəmin ulduzu ola bilər – bax, son illərin Neymarı dediyim kateqoriyaya tam uyğun gəlir. İndi onun göz yaşlarının saflığına, səmimiliyinə inanmaq da çətindi. Neymar ulduz oldu, amma peşəkar ola bilmədi!

Bu rubrika altında dərc olunan yazılarda FİFA-nın təşkilatçılıq yolunda böyük əziyyət çəkdiyini, turnir ətrafında bayram ab-havası yaratmaq üçün əlindən gələni etdiyini yazmışam. Amma qurumun ABŞ yığmasının hücumçusu Folarin Baloqunla bağlı son qərarı da mənə hoqqabazlığı xatırlatdı, ünumiyyətlə, bütün dünyada narazılıq doğurdu. Folarin Bosniya və Hersoqovina ilə 1/16 final oyununda birbaşa qırmızı vərəqə ilə qovularaq cəzalı duruma düşmüşdü. FİFA əvvəlcə onun Belçika ilə 1/8 final oyununu buraxacağını açıqlasa da, sonradan qərarını dəyişdi, “qırmızı”nı ləğv etdi, daha doğrusu, şərti cəzaya çevirdi. Deyilənə görə, ABŞ prezidenti Donald Tramp FİFA prezidenti Canni İnfantinodan Baloqunun cəzasının ləğvini xahiş edib, o da razılıq verib. Bu versiyada zərrəcə həqiqət payı varsa, onda çox böyük biabırçılıq yaşandığını deyə bilərik. Heç bir siyasi liderin iradəsi FİFA-nın qaydalarından və futbol qanunlarından yüksəkdə dayanmamalıdı. Çox təəssüf ki, Baloqun nümunəsi ilə zərərli bir tendensiyanın əsası qoyuldu. Bu qərar yalnız ABŞ yığmasına nəsə qazandıra bilər, dünya futboluna yox!

HUŞƏNG