Bir əfsanəyə inansaq, vaxtilə Hindistanda məşhur bir rəssam var imiş.

Hər kəs onun rəsmlərini qüsursuz kimi qəbul edirmiş. Və onu “rənglərin ustası” mənasını verən “Ranga Celeri” kimi tanısalar da, qısaca Ranga Quru deyərmişlər.

Onun tələbəsi Racici artıq təhsilini tamamlayıb və son rəsmini Ranga Qurunun yanına apararaq dəyərləndirməsini istəyib. Ranga Quru ona “sən artıq rəssam sayılırsan, ona görə də rəsmini xalqın dəyərləndirməsi daha doğru olar” deyər. Ardından əlavə edər ki, “bu rəsmi şəhərin ən sıx yerinə apar, görünən bir yerə qoy. Yanına da qırmızı qələm qoy, xalqdan xahiş et ki, bəyənmədikləri yerləri X ilə işarələsinlər”.

Racici deyiləni edir. Amma ertəsi gün rəsmi qoyduğu yerə gələndə görür ki, rəsm X işarəsi ilə doludu, hətta tablo görünmür. Məyusluq içində rəsimi götürüb yenidən Ranga Qurunun yanına gəlir. Ranga Quru “məyus olma, yenidən çək bu rəsmi” deyir. Racici yenidən çəkir. Ranga Quru yenə “apar şəhərin ən sıx yerinə qoy, amma bu dəfə yanına bir palet dolusu yağlı boya ilə fırça da qoy, xalqdan bəyənmədikləri yerləri düzəltmələri istə”.
Racici bu dəfə də deyiləni edir. Ertəsi gün rəsmə baxmağa gedəndə görür ki, üzərində heç nə yoxdu, olduğu kimi qalıb. Sevincək halda Ranga Qurunun yanına gəlir. Ranga Quru:

– Bəli, Racici, sən birinci mərhələdə insanlara fürsət verildiyi zaman nə qədər insafsız təndiqci olduqlarını gördün. Ömründə rəsmlə əlaqəsi olmayan adamlar belə gəlib onu qaraladı. Amma ikinci rəsmdə onlardan səhvlərini düzəltmələrini, yəni kreativ olmalarını istədin. Kreativ olmaq üçün təhsil lazımdı. Ona görə də heç kim bilmədiyi mövzunu düzəltməyə yönəlmədi, cəsarət etmədi. Yəni Racici, sənətdə usta olmağın yetməz, eyni zamanda müdrik də olmalısan. Əməyinin qarşılığını nə etdiyindən xəbəri olmayan adamlardan ala bilməzsən. Onlara görə sənin əməyinin heç bir dəyəri yoxdu. Heç vaxt əməyini bilməyənlərə təqdim etmə və heç vaxt bilməyənlə müzakirə etmə…

Bəli, kreativ olmaq təhsil tələb edir. Bəli, futbolumuzda da bəyənmədiyimiz məqamlar çoxdu. Bəyənmədiyimiz, amma gücümüz çatdığı, düzəldəcək insanların olduğu, amma səlahiyyətləri olmadığı üçün zərəri uşaq futbolu və gənclər görür.

Azərbaycan futbolunda hər kəs bir-birinin işini tənqid edir. Onlar heç vaxt bir araya gəlib “futbolumuzu necə inkişaf etdirək, bu problemləri necə həll edək” mövzusunda müzakirə açmayıblar. Müzakirələr ancaq problemlər üzərindən gedib, hakimlər müzakirə olunub, məşqçilər müzakirə olunub, futbolcular müzakirə olunub.

Hər problem bir inkişafın təməlidi. Futbolla bağlı maarifləndirici mövzular danışılmalı olduğu halda, hər kəs bir-birinin işini qaralamaqla məşğuldu. Bu müzakirələrə baxan uşaq və gənc nəsil futbol haqda necə düşünməli, necə futbol oynamalıdı? Danışmaq asandı, kiminsə işini ləkələmək asandı. Bir fırça da sən götür, bir çatışmazlığı, səhvi düzəlt. Hamı deyir ki, futbol təhsili. Bəs bu futbol təhsili nədi, necə olmalıdı? Necə inkişaf etdirilməlidi? Çox adam deyir, amma heç kim etmir.

Müasir futboldan, uzunmüddətli layihələrdən danışılır, amma praktiki şəkildə həyata keçirilməyən layihələr var. Həmişə futbolun inkişafından danışılır, araşdırma aparanda insanların fikri, fikirləri önə çıxır, amma inkişaf adına heç nə yoxdu.

Futbolumuzun tərəqqisinə mane olan odu ki, müzakirələr bir kənara qoyulmalı, futbolun həqiqətləri və reallıqları göstərilməlidi. Millilərin və klubların ardıcıl uğursuzluqları, klubların maliyyə problemləri, “maliyyə feyr-pleyi” qaydasının pozulması, düzgün transfer siyasətinin həyata keçirilməməsi Azərbaycan futbolunun inkişafına mane olan amillərdi.

SAKİT RZAYEV
(Araz-Naxçıvan akademiyasının direktoru)