Dünyanın ən qalmaqallı milli çempionatlarından biri olan Türkiyə superliqası növbəti qalmaqalla çalxalanır.

"Football-plus.az" xəbər verir ki, bu turnirdə hər turdan sonra Türkiyə Futbol Federasiyasının (TFF) prezidenti Mehmet Büyükekşi, Hakimlər Komitəsinin (HK) sədri Ahmet İbanoğlu, HK-nın baş məsləhətçisi Hyu Dallas, VAR-ın baş məsləhətçisi Pavel Xil, eləcə də baş hakim və VAR hakimlərinin iştirakı ilə onlayn toplantı keçirilir. İctimaiyyətə qapalı baş tutan həmin toplantıda səhvlər müzakirə olunur. İndiyə qədər bu toplantılardakı müzakirələr heç vaxt ictimaiyyətə açıqlanmamışdı. Amma...

“Bəsit bir təmas var, penalti olduğunu düşünmürəm”
Martın 25-i səhər saatlarında “iks”də (“tvitter”də) yer alan “Lake of tears” səhifəsindəki paylaşım aydın səmada şimşək effekti verdi. Bu səhifənin kim tərəfindən idarə olunduğu bilinməsə də, əvvəlki paylaşımlara əsasən həmin şəxsin “Fənərbaxça” azarkeşi olduğunu iddia etmək olar. “1 mart hakim toplantısı” adlı 12 dəqiqəlik paylaşımda məhz martın 1-də, 27-ci turun yekunlarına dair keçirilən onlayn toplantının bir hissəsi izləyicilərə təqdim olundu. Bu, toplantının “Qalatasaray” – “Antalyaspor” oyununa həsr olunmuş hissəsidi. Fevralın 26-da keçirilən həmin oyunda İstanbul nəhəngi 2:1 hesabı ilə üstün olmuşdu. O qarşılaşmanın 11-ci dəqiqəsində Van De Strekin Teteyə qarşı (olmayan) kobudluğundan sonra “Cim-Bom”un xeyrinə verilən və Kərəm Aktürkoğlunun qola çevirdiyi penalti söz-söhbətə səbəb olmuşdu. “Lake of tears” səhifəsinin paylaşımında görünür ki, toplantıda HK rəhbərliyi həmin oyunun baş hakimi Abdulkadir Bitigen və VAR hakimi Özgür Yankayanı sözün əsl mənasında yıxıb-sürüyür! Bitigen əvvəlcə oyunu davam etdirsə də, Yankayanın məsləhəti ilə epizodu VAR-dan izləməyə yollanmışdı. Dallas əvvəlcə buna görə Bitigenə iradını bildirir. Bitigen təmas anını görə bilmədiyi üçün epizodu izləməyə getdiyini vurğulayır. Daha sonra isə hücum oyunçusunun topa birinci toxunduğunu, yavaşıdılmış kadrda mavi formalı oyunçunun da ayağı ilə ona təmas etdiyini bildirir. Toplantıda Hyu Dallasla Abdulkadir Bitigen arasındakı dialoq bu şəkildə irəliləyir.

- H.D.: Bir həftə keçib və bunun hələ də penalti olduğunu düşünürsənmi?
- A.B.: Çox bəsit bir təmas olduğunu düşünürəm.

- H.D.: Bunun penalti olduğunu düşünürsənmi? Onda belə soruşaq.
- A.B.: Bəsit bir təmas var. Penalti olduğunu düşünmürəm.

Dialoqun davamında Dallas sözügedən oyunun VAR hakimi Özgür Yankayanı da sorğu-suala tutur. O, Yankayadan bu qədər yumşaq toxunuşdan sonra hakimi monitora çağıraraq onu təzyiq altına salmasının səbəbini soruşur. Yankayanın cavabı belə olur:

Bu sözlər və bu dialoq əslində Türkiyə futbolunda hakimliyin iflas etdiyini göstərir. Təsəvvür edin ki, oyun zamanı epizodu izlədikdən sonra penalti verən hakim bu dəfə epizodda penalti olmadığını etiraf edir! Üstəlik baş hakimi monitora çağıran VAR hakimi də səhvə yol verdiyini və bu qərarda “Qalatasaray”lı futbolçuların sərt etirazının böyük rol oynadığını boynuna alır.

Maraqlıdı ki, Büyükekşi “Fənərbaxça” prezidenti Əli Koça belə bir toplantının olmadığını deyibmiş. Bunu son mətbuat konfransında Əli Koç özü açıqlamışdı. Toplantının görüntülərinin sızdırılmasından sonra “Fənərbaxça” cəbhəsindən, gözlənildiyi kimi, sərt açıqlamalar gəldi. Klubun idarə heyətinin sədri Uğur Dündar həm Bitigeni, həm də Yankayanı futbol ictimaiyyətindən üzr istəməyə, eləcə də karyerasını bitirməyə çağırdı. Görüntülərin yayınlanması TFF-nin daxilində də ciddi problemlərə yol açdı. Qurum əvvəlcə rəsmi bəyanat vermək məcburiyyətində qaldı. Bəyanatda bu görüntülərin, yəni ictimaiyyətə qapalı keçirilən bir toplantının sızdırılmasının cinayət olduğu vurğulandı və məsələ ilə bağlı araşdırmaya başlandığı qeyd olundu. Daha sonra TFF məcburiyyətdən 1 saat 4 dəqiqəlik toplantının hamısını “yutub” səhifəsinə yerləşdirməli oldu! Maraqlıdı ki, “Qalatasaray”ın rəsmisi Ərdən Timur bütün bu qalmaqala səbəb olan “Lake of tears” səhifəsinin FETÖ ilə bağlantısı olduğunu iddia etdi.

“Faktiki oyunun taleyini dəyişən bir qərar oldu”
TFF həmin toplantını tam formada yayınladıqdan sonra Hyu Dallasla “Fənərbaxça” – “Kasımpaşa” oyununun hakimləri arasındakı dialoq da üzə çıxdı. Məsələ burasındadı ki, məhz elə 27-ci turun “Fənərbaxça” – “Kasımpaşa” oyununda da böyük müzakirələrə yol açan bir epizod baş vermişdi. Hesab 1:1 olarkən əsas vaxta əlavə olunan dəqiqələrdə əllə oyuna görə “Fənər”in xeyrinə təyin olunan şübhəli penaltidən qol vuran Batşuayi komandasına 2:1 hesablı qələbə qazandırmışdı. O matçın baş hakimi Cihan Aydın, VAR hakimi isə Erkan Engin idi. Toplantıda əvvəlcə “Fənər”li Oostervoldeyə qarşı kobudluq müzakirə olundu. Belə ki, epizod düz cərimə meydançasının xətti üzərində olsa da, hakim penalti yox, cərimə zərbəsi təyin etmişdi. Dallas burda daha çox VAR hakimi Erkan Engini epizoda qarışmadığına görə tənqid edir. Daha sonra isə “Fənər”in qazandığı penalti müzakirə olunur. Dallasla hakimlərin dialoqunu sizə təqdim edirik.

- H.D.: Erkan, epizodun 4 görüntüsü var və heç birində əllə oyun olduğuna dair dəqiq söz söyləmək olmur. Sən hansı görüntüdə əllə oyun gördün?
- E.E.: İndi dəqiq əllə oyun görə bilmirəm. Həmin an VAR otağındakı hissiyyatımdan danışmalı olsaq, qapı arxasından çəkilən və ən yaxın olan görüntüdən sonra əmin oldum. Topun istiqamətini dəyişməsindən və hərəkətindən əllə oyun olduğunu düşündüm.

- H.D.: VAR otağında sənin izlədiyin görüntü ilə bizim indi izlədiyimiz görüntü arasında heç bir fərq yoxdu. Burda məqsəd obyektivlik olmalıdı. Belə epizodlarda konkretlik və dəqiqlik olmalıdı. Sənin “görəsən, penalti ola bilərmi” narahatlığını anlayıram. Amma bir görüntüdə topun ələ təmas etdiyinə dair sübut yoxdusa, hakimi VAR-a çağırmaq yanlışdı. Çünki sənin əlində sübut yoxdu. Cihan Aydının özündən də soruşmaq istəyirəm. Monitora baxandan sonra hansı görüntüyə əsasən topun ələ təmas etdiyini gördün?
- C.A.: Monitorda Erkan Engin mənə təmas anını göstərdi. Topun ələ təmas etdiyini dedi və başqa bir kamera ilə çəkilən görüntünü də göstərdi. “Top birbaşa ələ dəyir” dedi. İlk təmas anını bir neçə dəfə dayandırıb göstərdi. Mən də onun bu sözündən sonra penalti verdim.

- H.D.: Bu görüntülərdən sonra insanlarda penaltinin nəyə görə verildiyinə dair şübhələr aradan qalxmadı. Hesab 4:1 olsa, bu qərarı müəyyən mənada anlamaq olar. Amma hesab 1:1 idi. Faktiki oyunun taleyini dəyişən bir qərar oldu. Əldə sübut yoxdu. Belə olmamalıydı.