Çempionlar Liqasında yeni formatın işə düşməsi ilə Superliqa yaradılmasının təşəbbüskarı olan klubların bu ideyadan əl çəkdiyini düşünürsüzsə, ciddi şəkildə yanılırsız.
“Mundo Deportivo” nəşri xəbər verir ki, “Real”la “Barselona” məşhur və qalmaqallı ideya üzərində işi davam etdirir, artıq məyyən uğurlara da nail olublar.
İki qrup və pulsuz translyasiya
İspaniya nəşrinin iddiasına inansaq, Superliqanın yaradıcılarının (xatırladaq ki, indi bunlar “Real”, “Barselona” və A22 şirkətidi) yeni ideyası əvvəllər irəli sürülən tələblərlə müqayisədə yetərincə yumşaqdı. Təşkilatçılar daha yeni turnir yaratmaq istəmir – bunun əvəzində Çempionlar Liqasında islahat aparmağı təklif edirlər. Cəmi iki təşəbbüs var, amma hər biri də qlobal xarakter daşıyır.
Yaradıcıların ilk ideyası belədi – indiki ümumi mərhələni hər birində 18 komanda olan iki qrupa ayırmaq: 1-dən 18-ə və 19-dan 36-ya qədər.
Komandalar bu qruplarda UEFA reytinqinə əsasən yer alacaq. Beləcə 1-ci qrupa top-klubların düşməsi təmin olunacaq, ikinciyə isə bütün başqaları. Və pley-offa qədər fərqli qruplarda olan komandaların yolları kəsişməyəcək. Belə şərtlər daxilində məhz ilk qrupda olan komandaların Superliqa ideyasına yaxın görünəcəyini anlamaq üçün elə bir dərin zəka lazım deyil.
Pley-offa çıxış qaydası da dəyişir – birinci qrupun ən yaxşı 8 komandası birbaşa 1/8 finala adlayır. Pley-offda qalan 8 yerin sahibi isə 1-ci və 2-ci qrupda olan komandalar arasında keçiriləcək cüt oyunlarda müəyyənləşir. Ancaq qrupların bu cüt oyunlarda hansı proporsiya ilə təmsil olunacağı bilinmir.
“Real”la “Barsa”nın ikinci qlobal ideyası teleyayın hüququ ilə bağlıdı – klublar oyunların indiki formatda (təsvir hər ölkəyə ayrı-ayrılıqda satılır) yox, UNIFY meqaplatformasında yayınını təklif edir.
“Mundo Deportivo” yazır ki, bu tətbiq “tamaşaçı təcrübəsini yaxşılaşdırmağa” imkan verəcək. Çox güman, yeni tətbiq daha çox pul gətirəcək - UNIFY platformasında Çempionlar Liqasının oyunlarına pulsuz baxmaq mümkün olacaq. Yeri gəlmişkən, turnirin adını dəyişmək də planlaşdırılmır, yəni yenə də Çempionlar Liqası olacaq.
Belə görünür ki, UEFA islahat təkliflərinə indi əvvəlki qədər radikal münasibət göstərmir. Adı çəkilən nəşrə inansaq, son 8 ayda tərəflər məxfi şəraitdə yeddi dəfə görüşüb. Onlar arasındakı münasibətlər indi əvvəlkindən daha mülayimdi. “Mundo Deportivo” yaradıcı klubların indiki təşəbbüsünü hətta çoxillik qarşıdurmaya son qoya biləcək “yekun sülh sazişi” adlandırır.
Çoxüzlü Superliqa
Avropa futbol ictimaiyyəti üçün indiki təşəbbüs son bir neçə ildəki 4-cü və birmənalı şəkildə ən hiyləgər ideyadı. Əvvəllər Superliqa ideyasının yaradısıcı olan klublar daha kobud davranırdı.
Xatırladaq ki, Superliqa ideyası dünya futbolunun radarlarında ilk dəfə 2021-ci ilin yazında görünüb. Həmin il aprelin 18-də 12 yaradıcı klub “futbolu haqq etdiyi yerə çıxarmaq” üçün yeni turnirin yaradıldığını elan etdi. Onda təşəbbüsün başında “Arsenal”, “Liverpul”, “Mançester Siti”, “Mançester Yunayted”, “Tottenhem”, “Çelsi”, “İnter”, “Milan”, “Yuventus”, “Atletiko”, “Real” və “Barselona” dayanmışdı.
Superliqa 1.0 istisnasız elit turnir olacaqdı – orda 15 yaradıcı klub (12-nin adını çəkdik), həmçinin açıqlanmayan prinsil əsasında seçiləcək daha 5 komanda iştirak edəcəkdi.
Ancaq format tezliklə unuduldu. Əsasən də ona görə ki, cəmi iki gün sonra yaradıcı klubların sırası seyrəldi. UEFA, FİFA və yerli assosiasiyalar təşəbbüsü tənqid edərək iştirakçıları ən sərt sanksiyalarla hədələdilər. Hətta ölkədaxili turnirlərdə iştriraka qadağa qoyulacağına qədər. Və belə yanaşma özünü doğrultdu. Artıq aprelin 21-də Superliqada yalnız üç komanda – “Real”, “Barselona” və “Yuventus” qaldı. 2023-cü ilin iyununda turinlilər də layihədən çıxdılar.
Düzdü, bu məqam İspaniya nəhənglərini təslim olmağa sövq etmədi: “Yuventus”un gedişindən yarım il sonra onlar yeni, daha “xəlqi” format təklif etdilər – 64 komanda, üç liqa və milyardlarla mükafat fondu.
Yeni qaydaların dərc olunduğu gündə Avropa Məhkəməsinin UEFA-nın Siperliqa ilə mübarizəsini qeyri-qanuni hərəkət adlandırması təşkilatçıların inamını bir qədər də artırdı. Amma yeni format uğur qazanmadı – Superliqanı tərk edən 9 klub bur daha bu ideyanı dəstəkləmədiyini bildirdi. Təşkilatçılar növbəti dəfə 2024-cü ilin dekabrında peyda oldu – bu dəfə 96 komanda, rebrendinq (“Birləşmiş liqa”) və başqa ideyalar ilə. Ancaq Çempionlar Liqasının yeni formatı fonunda bütün bunlar futbol ictimaiyyətinə maraqsız göründü.
“Mundo Deportivo”ya inansaq, “Real”la “Barselona” hələ də təslim olmayıb və belə görünür ki, müəyyən uğura nail ola bilərlər. Ancaq UEFA-nı daha bir islahata məcbur etmək mümkün olacaqmı? Maraqlı və cavabı zaman tələb edən sualdı.
Yeri gəlmişkən...
“Barsa”nın prezidenti Xuan Laporta dörd səbəbə görə Superliqa layihəsindən imtina etmək və UEFA ilə əməkdaşlığı gücləndirmək qərarına gəlib.
“El Mundo”nun yazdığına görə, səbəblərdən birincisi odu ki, “Barselona” yeni turnirdə iştirakdan vəsait alsa belə, yenə də UEFA-dan alacağı maliyyəyə ehtiyacı olacaq.
İkincisi, Çempionlar Liqası oyunlarının keçirilməsi üçün meyarlar La Liqa ilə müqayisədə daha sərt olduğundan, “Barselona” yenilənmiş “Kamp Nou” stadionunun açılışında UEFA prezidenti Aleksander Çeferinin dəstəyini almaq istəyir. UEFA-nın martda stadionla bağlı ekspertiza aparması planlaşdırılır.
Üçüncüsü, hələ də araşdırılan “Neqreyra işi”nin yaratdığı uzunmüddətli təhlükə qalmaqdadı. Kataloniya klubu hakimlərə rüşvət verməkdə təqsirli bilinərsə, UEFA onu Çempionlar Liqasından kənarlaşdıra bilər.
Dördüncüsü, Laporta hesab edir ki, “Barselona”da 2026-cı ildə keçiriləcək prezident seçkisi ərəfəsində UEFA ilə münasibətləri yaxşılaşdırmaq faydalı olacaq.