Bəzi sosial şəbəkələrdə dünya çempionatının oyunları keçirilərkən Azərbaycanda kabel telekanallarının çempionatla bağlı yayınının dayandırıldığı bildirilir və qeyd olunur ki, oyunlar başlayarkən həmin telekanalların əvəzinə İTV yayınlanmağa başlayır.
İctimai Televiziya və Radio Yayımları Şirkəti isə yayılan məlumatlara belə aydınlıq gətirib: “İctimai Televiziya və Radio Yayımları Şirkətinin Avropa Yayım Birliyi (EBU) ilə imzaladığı müqaviləyə görə, bu il noyabrın 20-dən Qətərdə başlayan futbol üzrə dünya çempionatının (2022 FIFA World Cup) bütün oyunlarının Azərbaycan ərazisində müstəsna yayın hüququ yalnız “İctimai” TV-yə və “İctimai” Radioya məxsusdu. Bununla əlaqədar olaraq, Azərbaycan Respublikasının Audiovizual Şurası, bütün yerli telekanallar, kabel televiziyaları və IPTV-lər rəsmən məlumatlandırılıb. Futbol üzrə dünya çempionatının oyunları keçirilən zaman TRT və “Matç” TV-nin Azərbaycanda yayınının dayandırılması, çox güman ki, həmin telekanalların bu oyunları ölkəmizdə yayın hüququnun olmaması ilə bağlıdı”.
Məsələ ilə bağlı redaksiyamıza kütləvi şikayətlər daxil olur. Müştərilər istehlakçı hüquqlarının pozulduğunu iddia edir. Bəziləri, ümumiyyətlə, ödənişlərinin geri qaytarılmalı olduğunu bildirir. Bir sözlə, Azərbaycan vətəndaşı İTV-ni və kabel televiziyalarını qınayır. Görəsən, həmin şirkətlər bu haqda nə düşünür? Onlar müştərilərinin bu yöndə zənglərinə necə cavab verir? Ümumiyyətlə, bu məsələ ilə bağlı öncədən müştərilərə xəbərdarlıq edilib? Yaşanan narahatlığa görə izləyicilərdən üzr istənilib? Məsələyə aydınlıq gətirmək üçün “Ailə TV”, CTV və “ATV+” ilə əlaqə saxladıq. Şirkət rəsmilərinə yuxarıda sadaladığımız sualları ünvanladıq. Hüquqları pozulan istehlakçıların pullarının geri qaytarılıb-qaytarılmayacağını soruşduq.
“ATV+”in texniki şöbəsinin əməkdaşı Rəşad Cavadov problemin həllinin onlardan asılı olmadığını bildirdi:
“İctimai” TV rəsmi şəkildə müraciət etdi. Bunuunla bağlı Azərbaycan Respublikasının Audiovizual Şurası bizə xəbərdarlıq etdi. Bundan sonra yayınlar kəsildi. Qısası, bu məsələ bizlik deyil. İTV yayın hüququna malikdi. Bu səbəbdən də quruma belə müraciət edib. Təbii ki, bizim səhvimiz var. Əvvəlcədən müştərilərə deməli, onları məlumatlandırmalıydıq. Buna görə müştərilərdən üzr istəyirik. Lakin bizim əlimizdən gələn nəsə yoxdu”.
“Ailə” TV-nin mətbuat katibi Sabir Məşədizadə də onların bu məsələdə günahlarının olmadığını dilə gətirdi:
“Yəqin rəsmi məlumatla tanışsız. “İctimai” TV rəsmən dövlət qurumuna müraciət edib. Onlar da belə qərar verib. Biz buna qarşı çıxa bilmirik. Əlimizdən gələni etdik ki, adı çəkilən kanalların yayınını bərpa edək. Lakin alınmadı. Hətta ilk iki gün oyunları verdik. Sonradan rəsmi müraciət oldu. Bu səbəbdən də bağlamaq məcburiyyətində qaldıq. Bütün müştərilərdən yaranan narahatlığa görə üzr istəyirik. Bir daha qeyd edim ki, günahkar biz deyilik. İTV yayın hüququna malikdi və başqa kanalların ölkə ərazisində oyunları yayınlamasını istəmir”.
CTV ilə də əlaqə saxladıq. Cavid adlı operatorun fikri belə oldu:
“Bu İTV-nin tələbidi, bizdən asılı deyil. Məsələ ilə bağlı geniş informasiyanı şirkətimizin elektron poçtuna məktub yazmaqla əldə edə bilərsiz”.
Cavid bəyin dediyi kimi etsək də, gün ərzində şirkətdən bizimlə əlaqə saxlayan olmadı. Heç rəsmi məktubumuza da cavab gəlmədi. Belə baxanda, onların fikrinə ehtiyac da yoxdu. İstənilən halda, müştərisinin hüquqlarını müdafiə edə bilməyən şirkətin nümayəndəsinin nə sözü olacaq?!
Gördüyünüz kimi, İTV-nin tələbi ilə kabel televiziyaları vətəndaşların istehlakçı hüququnu pozur. Bəs bunun qarşısını necə almaq olar? Vətəndaş pulunu ödədiyi halda, istədiyi xidmətlə təmin olunmur. Bunun hüquqi yolla həlli varmı? Ümumiyyətlə, yuxarıda adını çəkdiyimiz şirkətlərin hamısı rəsmi qaydada fəaliyyət göstərir. Onların işində hansısa qanunsuzluq yoxdu. Belədə İTV hansı əsasla şirkətlərin yayın məsələsinə qarışa bilər? Kanal DÇ-nin ölkədə yayın hüququna sahibdi. Amma vətəndaşın seçim hüququnu əlindən ala bilməz. Demokratik ölkədə belə hadisənin baş verməsi insan hüquqlarına ziddi. Bəs qanunlar bu məsələni necə tənzimləyir? Müştərilər öz hüquqlarını necə müdafiə edə bilər? Sualımıza tanınmış vəkil Mehman Muradlı belə münasibət bildirdi:
“Vətəndaşlara “oyunlara ancaq İTV-dən baxın” deyilə bilməz. Bu inhisarın başqa – qeyri-adi versiyasıdı. İstənilən halda, yolverilməz məqamdı. Bu ciddi şəkildə istehlakçıların hüquqlarının pozulmasıdı. Vətəndaş azad şəkildə ödənişini edib və ona verilən seçim şansından yararlanıb. İTV də kabel televiziyalarına məktub göndərib yayını dayandırır. Bu artıq subyektiv hüquq məsələsidi. Hər bir şəxs fərdi şəkildə məhkəməyə müraciət edə bilər. Çünki insanlar buna görə ödəniş edib, lakin onlara xidmət göstərilməyib. Bu da ciddi şəkildə istehlakçıların hüquqlarının pozulması deməkdi. Buna da İqtisadiyyat Nazirliyi yanında İstehlak Bazarına Nəzarət üzrə Dövlət Xidməti nəzarət edir. İnsanlar ora şikayət etməlidilər. Şirkətlərlə müqaviləsi olan 5-10 nəfər həmin quruma müraciət etsə, kifayət edər. Düşünürəm ki, bununla da məsələ həll olunar”.
İLKİN SULTANLI