Beynəlxalq Olimpiya Komitəsinin (BOK) İcraiyyə Komitəsi Hindistanın Mumbai şəhərində keçirilən iclasında Rusiya Olimpiya Komitəsinin (ROK) fəaliyyətini dayandırıb. Buna səbəb “Donetsk Xalq Respublikası", "Luqansk Xalq Respublikası”, Zaporojye və Xerson vilayətlərinin Olimpiya Şuralarının ROK-un tərkibinə daxil olmasıdı.
Bu barədə məlumat verən BOK-un mətbuat xidmətinin rəhbəri Mark Adams bildirib ki, ROK-un fəaliyyəti növbəti bildirişə qədər dayandırılıb:
“Bu qərar o deməkdi ki, ROK artıq Milli Olimpiya Komitəsi kimi fəaliyyət göstərə və olimpiya hərəkatından maliyyə dəstəyi ala bilməz”.
Xatırladaq ki, yuxarıda adı çəkilən qondarma qurumların Olimpiya Şuraları oktyabrın 5-də Rusiya Olimpiya Komitəsinin üzvü olub. BOK isə belə hesab edir ki, həmin qərarlar istənilən ölkənin Milli Olimpiya Komitəsinin ərazi yurisdiksiyasının həmin ölkənin beynəlxal səviyyədə tanınmış sərhədləri ilə üst-üstə düşməsini tələb edən Olimpiya xartiyasının pozulmasıdı. İndi BOK prezidenti Tomas Baxın tam əsası var ki, Rusiyaya pul ödənişindən imtina etsin, eləcə də ROK-a bu ölkədən olan idmançıların Paris Olimpidasında iştirakını yasaqlasın.
Bu məsələyə bir qədər geniş şəkildə toxunaq. Rusiya Olimpiya Komitəsi ümummilli ictimai təşkilat kimi yeni (yəni işğal olunmuş) əraziləri tərkibinə qatmaya bilməzdi, çünki bunların adı Rusiyası Federasiyasının konstitusiyasının 65-ci maddəsinin 1-ci hissəsində göstərilib. Yəni bu qurumların üzvlüklə bağlı ərizəsinin rədd olunmasının qanuni əsası yox idi. Təbii ki, Ukrayna bu vəziyyətlə barışa bilməzdi. Bu ölkənin Olimpiya Komitəsi dərhal BOK-a şikayət edib, həmin qurum da ROK-un oktyabrın 5-dəki qərarına “birtərəfli və Olimpiya xartiyasını pozan” damğasını vurub. Onu da xatırladaq ki, 2016-cı ildə Krımın Olimpiya Şurası da ROK-un tərkibinə daxil edilmişdi. Ukrayna təmsilçiləri onda da etiraz etmiş, ancaq BOK bunu nəzərə almamışdı.
Ümumiyyətlə, BOK ilə ROK arasındakı münasibətlər xeyli vaxtdı pozulub. ROK 10 gün əvvəl marketinq proqramı çərçivəsində 8 milyon dollar həcmində borcun ödənilməməsi ilə bağlı BOK-dan İsveçrə məhkəməsinə şikayət edib. Bu iddia BOK-un İcraiyyə Komitəsinin ROK-la maliyyə münasibətlərinin pozulmasıyla bağlı qərarına əlavə nüanslar qatır. BOK çox maraqlı gediş edir: Tomas Bax Ukraynanın ərazi bütövlüyü uğrunda mübarizə aparmaqla yanaşı, Rusiya qarşısındakı borcu da silir. Mumbai iclasının qərarlarından biri də diqqəti çəkir:
“BOK Rusiya pasportu daşıyan ayrı-ayrı neytral statuslu idmançıların Paris Yay və Münhen Qış Olimpiadalarında iştirakı ilə bağlı qərar vermək hüququnu özündə saxlayır”.
Bu isə o deməkdi ki, Rusiya təmsilçilərinin qarşıdakı Olimpiya Oyunlarında iştirakı ilə bağlı yekun qərar verilməyib və nə vaxt veriləcəyi də aydın deyil.
Ancaq BOK ROK-un diskvalifikasiyasına qərar verməklə bu quruma rusiyalı atletlərin Paris Olimpiadasını səfərini, həmçinin onların hazırlığını maliyyələşdirməyi qadağan etmək üçün hüquqi əsas tapıb. Beynəlxalq Olimpiya Komitəsinin Rusiyanın hökumət strukturlarına qoyduğu sanksiyaları da nəzərə alsaq, cəsarətlə demək olar ki, gələn il iyulun 26-dan avqustun 11-dək Fransa paytaxtında keçiriləcək Oyunlarda Rusiyanın nümayəndə heyəti olmayacaq – nə neytral bayraqla, nə də hansısa başqa formada.
Bu arada BOK 2028-ci ildə ABŞ-ın Los-Anceles şəhərində keçiriləcək Yay Olimpiya Oyunlarının proqramına 5 idman növünün daxil edildiyini də təsdiqləyib. İcraiyyə Komitəsinin qərarına əsasən, bayraqlı futbol (Amerika futbolunun təmassız versiyası), kriket, lakross, skvoş və beysbol/softbol proqrama salınıb.