Ötən il dekabrın 2-də AFFA İcraiyyə Komitəsinin iclası keçirildi.

Həmin toplantıda qərar qəbul olundu ki, Azərbaycanda VAR sisteminin tətbiqi üçün 500 min dollar ayrılsın. Bu qərar qəbul ediləndə AFFA Hakimlər və Hakim-inspektorlar Komitəsinin sədri avstriyalı Frits Stuxlik idi. AFFA əcnəbi sədrin maaşını rəsmən açıqlamamışdı. Amma təkzib edilməyən rəqəmlərə görə, Stuxlikə hər ay AFFA-dan, yəni Azərbaycan xalqının cibindən 17 min avro maaş da verirdilər. İcraiyyə Komitəsinin məlum qərarına qədər qurumun Türkiyəyə göndərdiyi elçilər İstanbulda səfərdə olmuşdular. Maraqlıdı ki, həmin elçilər qrupunda Stuxliklə yanaşı, “CBC Sport” telekanalının baş direktoru Volkan Üst də yer almışdı. Gəzdilər, dolandılar və guya ki, öyrəndilər. Kim bilir, onların bu gəzintili ezamiyyətinə AFFA nə qədər pul xərclədi. Növbəti səfərlərdə hakimləri də Türkiyəyə apardılar. Hər turu qalmaqalla keçən, hakimlərin səhvləri günlərlə müzakirə olunan Türkiyədə bizimkilər nə öyrənəcəkdi? Onu deyən olmadı. Hələ bu azmış kimi, Stuxlikin boşaltdığı posta da Türkiyədən kadr gətirdilər, bizim “ədalət keşikçiləri”nə rəhbərlik Barış Şimşəkə tapşırıldı. Heç şübhə etmirəm ki, onun da məvacibini avroyla ödəyirlər, özü də təxminən elə Stuxlikin maaşı qədər.

Başqa necə ola bilər?! Şimşək Stuxlikdən əskik kişinin oğlu deyil. Heç AFFA rəhbərliyinin də səxavəti azalmayıb. Bu da uşaq futbolu deyil ki, ora pul ayırmağa, Azərbaycan futbolunun gələcəyinə xidmət etməyə əlləri gəlməsin. VAR-ın Azərbaycan premyer-liqasında tətbiqinə fevraldan başlanacağı deyilirdi. Amma uzada-uzada bu müddəti yeni mövsümün əvvəlinə qədər dartıb gətirdilər. Çempionatın startı VAR-dan kütləvi şikayətlərlə müşayiət olunurdu. Hakimlər yeni sistemlə çox naşı və qorxaq davranırdılar. Hər vurulan qol VAR-la yoxlanılırdı, buna da xeyli vaxt sərf olunurdu. Nəticədə futbolçuların təri soyuyur, oyunun tempi aşağı düşürdü. Sonda isə oyunun əsas vaxtına xeyli əlavə edilirdi ki, bu da ikili standartların tətbiqi, şübhə toxumlarının səpilməsi üçün bəhanələrə əlyeri qoyurdu. Zamanla bu problem nisbətən həllini tapdı, hakimlərimiz hər qoldan sonra VAR-a müraciət etməyi, əllərini qulaqcıqdan tutub, üzlərinə müdrik görkəm verməyi tərgitdilər.

Amma bundan sonra VAR-a qarşı laqeydlik də yarandı. Konkret “Şamaxı” - “Qəbələ” oyununun son dəqiqələrində top cərimə meydançasında meydan sahiblərinin müdafiəçisi Cəlal Hüseynovun əlinə dəydi. Baş hakim Rauf Allahverdiyev belə kritik məqamda baş verən epizodun VAR-da incələnməsinə ehtiyac görmədi. Halbuki hakim VAR-a baxmaqla penalti təyin edə bilər, bununla da nəticəyə təsir göstərən səhvə yol verməzdi. Ehtimallar var ki, VAR-dakı köməkçiləri Allahverdiyevi bu qərardan məqsədli şəkildə çəkindiriblər. Səbəb də həmin epizoddan əvvəl yanlışlıqla küncdən zərbə təyin olunmasıdı. Lakin bu halın özü belə ədaləti qorumalı olan hakimlərin penaltiyə göz yummasına bəhanə vermir. Çünki səhvi səhvlə yumaq olmaz. Kim bilir, həmin dəqiqədə top künc zərbəsindən yox, qapıçı vuruşuyla oyuna daxil edilsəydi, hadisələr necə inkişaf edəcəkdi?!

Görünən odu ki, kobud hakim səhvləri Azərbaycan futbolunun ayrılmaz hissəsidi. Özü də bu böhran getdikcə dərinləşir. İllər öncə bu sahəyə həm diqqət artırıldı, həm də nəzarət. Nəticəsini də gördük. Ortaya Rəhim Həsənovla Əliyar Ağayev kimi cəsarətli fit sahibləri, Rza Məmmədov, Zeynal Zeynalov, Mübariz Haşımov, Namiq Hüseynov kimi laysmanlar çıxdı. Lakin prosesin davamını gətirə bilmədik. Çünki kimlərsə hakimliyə barmaq edə bilməmələrindən, burda söz sahibi olmamalarından narazı qaldılar, vəziyyətlə barışmadılar. Bu gün başımıza gələnlər də bunun nəticələridi. Əvvəlcə Stuxlikin ayağının altına sərvət tökdük, sonra da Şimşəkin başı üzərindən. Səhvlər, xətalar, nöqsanlar isə bitmir ki bitmir. Bir müddət əvvəl Şimşək özü Elçin Məsiyevin Coşqun Diniyevə qırmızı vərəqə göstərməsinin yanlış qərar olduğunu etiraf etdi. “ASCO Arena”da İnqilab Məmmədovla köməkçiləri futbola yenilik gətirib, aut atışından sonra oyundankənar vəziyyət qeydə aldılar. Səhvlər o qədərdi ki, saymaqla bitməz.

İnsan amilini bir kənara qoydum. Deyək ki, hamı səhvə yol verə bilər. Biz heç texnologiyanı da düzgün tətbiq edə bilmirik. Bir dəfəyə 500 min dollar xərclədiyimiz, sonra da hələ altdan-alta pul ayrılan VAR az qala hər turun bir oyununda işləmir. “Qəbələ” - “Kəpəz” oyunundan sonra “Zirə” - “Neftçi” qarşılaşması da VAR olmadan keçirildi. Niyə, nə üçün? 500 min dollar, yəni 850 min manat xərclədiyiniz müasir texnologiyanı niyə tətbiq edə bilmirsiz? Bacarmırsızsa, nə üçün o kürsülərdə oturmusuz? Ümid edirəm ki, özünüzdə cəsarət tapıb, bu suallara cavab verəcəksiz.

AMAL