Almaniyada keçirilən Avropa çempionatı İspaniya millisinin zəfəri ilə yekunlaşdı.
Həlledici matçda İngiltərəyə qalib gələn pireneylilər 4-cü dəfə qitənin ən güclüsü adını qazandısa, futbolun yaradıcıları bu dəfə də titula həsrət qaldı, ikinci dəfə çempionluğun astanasından qayıtdı.
İndi isə turnirlə bağlı bəzi maraqlı məqamlara nəzər salaq. Ardıcıl 3-cü dəfə 24 komandanın iştirakı ilə keçirilən qitə birinciliyinin budəfəki debütantı Gürcüstan idi. Qonşularımız ilk cəhddəcə qrup mərhələsini adlamaqla daha bir tarix yazdı. Qapıçı Georgi Mamardaşvili 4 oyunda etdiyi 29 seyvlə bu göstəricidə bütün həmkarlarını qabaqlamağı bacardı. Georgi Mikautadze isə 3 qolla turnirin 6 bombardirindən biri oldu.
Hər böyük turnirdə olduğu kimi, bu dəfə də Türkiyə millisinin oyunları bizim üçün xüsusi maraq kəsb edirdi. “Ay-ulduzlular” 1/4 finala qədər irəlilədilər və Niderland qarşısında şanssızlıq yaşamaqla mübarizəni dayandırdılar. Türkiyəli azarkeşlər isə satılan biletlərin sayına görə ev sahibi almanları da qabaqlayaraq zirvədə yer aldılar.
Yarımfinala qədər irəliləyən Niderlandı, həmçinin İsveçrə və Avstriya millilərini də müsbət mənada fərqləndirə bilərik.
Ümidləri doğrultmayan komandalara gəlincə, son çempion İtaliya zəif oyunla yadda qaldı. Qrup mərhələsini çətinliklə adlayan Spallettinin komandası 1/8 finalda İsveçrə ilə bacarmadı. Güclü oyunçulara malik Belçika millisinin çıxışı da qeyri-qənaətbəxş alındı. 1/8 finalda mübarizəni dayandıran “qırmızı iblislər” 4 oyunun üçündə meydanı qol vurmadan tərk etdi. Son iki dünya çempionatının medalçısı Xorvatiya isə qrupda qalmaqla azarkeşlərini məyus etdi.
Son Avropa çempionatı bəzi rekordlarla da əlamətdar oldu. Albaniyalı futbolçu Nedim Bayrami İtaliyanın qapısına 23-cü saniyədə yol tapmaqla rusiyalı Dmitri Kiriçenkonun rekordunu (AÇ-2004, Rusiya - Yunanıstan, 67-ci saniyə) yeniləyərək ən erkən qolun müəllifi oldu. Portuqaliya millisinin müdafiəçisi Pepe (41 yaş 126 gün) meydana çıxan ən yaşlı, ispaniyalı Lamin Yamal (16 yaş 362 gün) isə ən gənc futbolçu kimi adını Avropa çempionatlarının tarixinə yazdırdı. 35 yaşlı Fransua Letesye final oyunlarını idarə edən ən gənc hakim ünvanını ələ keçirdi. Fransız bu göstəricidə ölkəsinin qələbəsi ilə başa çatan AÇ-2000-in həlledici oyununda ədaləti qoruyan isveçli Anders Friski (37 yaş) geridə qoydu.
Turnir bəzi ulduz futbolçuların uğursuzluğu ilə də yadda qaldı. Bu mənada Kristiano Ronaldonu xüsusi qeyd etməyə dəyər. İştirak etdiyi əvvəlki 5 Avropa çempionatının hamısında fərqlənən və 14 qolla turnirin tarixinin bombardiri olan portuqaliyalı bu dəfə rəqib qapıçıları məyus edə bilmədi. Kilian Mbappe, Luka Modriç və Robert Levandovskinin gücü 1 qol vurmağa çatdısa, Romelu Lukaku Almaniyanı qolsuz tərk etdi. Əvəzində Arda Gülər, Camal Musiala, Cud Bellingem, Lamin Yamal, Niko Uilyams kimi gənclər özlərini yaxşı tərəfdən göstərməyi bacardılar.
Sonda bir neçə kəlmə çempion komanda haqda. Turnirdən öncə heç də əsas favoritlərdən sayılmayan İspaniya qrup mərhələsindəcə çempionluğa yetərincə iddialı olduğunu göstərdi. De la Fuentenin komandası maksimum nəticə ilə və qapısını toxunulmaz saxlamaqla pley-offa adladı. 1/8 finalda Gürcüstan səddini asanlıqla keçən ispanlar növbəti oyunlarda Almaniya, Fransa, və İngiltərə kimi nəhəngləri eyni hesabla (2:1) məğlub edərək kubokun sahibi oldu. Komandanın yarımmüdafiəçisi Rodri turnirin ən yaxşı oyunçusu seçildi, Yamal isə ən yaxşı gənc futbolçu mükafatının sahibi oldu.
Beləliklə, maraqlı oyunlar və gözəl qollar ilə zəngin olan daha bir Avropa çempionatı geridə qaldı. Növbəti qitə birinciliyi 2028-ci ildə keçiriləcək. Ümid edirik ki, 4 il sonra iştirakçılar arasında Azərbaycan yığması da olacaq və biz futbol həyəcanını daha içdən yaşayacağıq...
VÜQAR ŞİRİNOV