03 mar 02:28secilmisler

İlk və son oyun…

İlk və son oyun…
Yazıçı-pedaqoq, fəlsəfə doktoru, Təhsil İşçilərinin Peşəkar İnkişafı İnstitutunda dosent vəzifəsində çalışan Allahverdi Eminov “Futbol+”in redaksiyasına irihəcmli müəllif yazısı göndərib. Ötən əsrin 90-ci illərinin əvvəlində “Payıza qədər” romanı ilə böyük populyarlıq qazanan, yaşının ahıl çağında futbola biganə qalmayan Allahverdi müəllimin yazısını təqdim edirik.
Bu gün böyük futbol haqqında az qala dünən orta məktəblə vidalaşan məzun da ağızdolusu şərh verir. Ondan bir xeyli yaş böyük oğlan az qalır desin ki, “Neftçi”nin “Spartak”la, “Dinamo” ilə, “Kayrat”la …oyunlarından reportaj apararam. Bir boy “ikinci” nəsildən yaşı fərqlənən isə birinci liqada 1959-cu ildə “Neftçi”nin Moskva “Lokomotiv”i ilə ilk oyununda iştirakçı olduğunu aşılasın! Mən bunu xüsusilə son 15-20 ildə müxtəlif sənət adamlarının, telejurnalistlərin, söz sahiblərinin mətbuatda və müsahibələrində, dəvətli çıxışlarında müşahidə etmişəm. Bu “malay” öyünmələrə münasibət necədi?
Sovet vaxtı yeganə peşəkar qəzet “İdman” idi (sonuncu adıdı) və orda müqtədir idman jurnalistlərindən Mirpaşa Miriyev, Aqşin Kazımzadə, Paşa Əmirov, Oqtay Bayramov, Mark Peyzel kimi xadimlər və eyni zamanda şərhçilər çalışırdılar. Özü də necə?! Canlı, obyektiv və kəskin. Xatırlayıram ki, “Neftçi” 1967-ci ildə SSRİ kubokunun yarımfinalında Moskvada MOİK-lə qarşılaşırdı və oyun televiziya ilə göstərilirdi. Baş hakim litvalı Kestutis Andzyulis idi. Sentyabrın 15-də keçirilən oyunda qolsuz bərabərlik qeydə alındı. Ertəsi təkrar oyunda Banişevski qanuni qol vurdu, amma hakim bu qolu saymadı. Az sonra MOİK-in hücumçusu ofsayddan qol atdı və hakim mərkəzi göstərdi… “Neftçi” 0:2 uduzdu. Aqşin Kazımzadənin “İdman”da sensasiyalı “Andzyulis, sənə ayıb olsun!” adlı yazısı iki dildə (“Sport”da) da dərc olundu.
Yazı SSRİ idman ictimaiyyəti tərəfindən haqlı təqdir edildi və Andzyulis ciddi cəzaya məruz qaldı: bir müddət yüksək liqada hakimlikdən uzaqlaşdırıldı. Onlarla buna oxşar xatirə yaddaşımızda yaşayır…
Müqayisə, məncə, yerinə düşər ki, ədəbiyyatda, incəsənətdə, tarixdə və başqa sahələrdə mütəxəssislər, rəsmilər, məsul şəxslər “tarixiliyə” diqqət bəsləyirlər. Filan hadisənin iştirakçısı tapılır, üzə gəlir, onun yaddaş yükünü “boşaldırlar”. Çün, o adam canlı tarixdi! Yeni nəslə “canlı tarix” daha maraqlıdı ki, nəinki doğulmuşdan çox-çox qabağı yalan-palan eşitdiyindən, oxuduğundan danışır, hətta özünü azarkeş-fanat sayır! İdman icmalçıları da, jurnalistlər də, reklamçılar da belə «dudkaya» gedirlər. Əlbəttə, söhbət futboldan gedir. Bunun nəticəsidi ki, SSRİ dövründə yeganə “dişə vurulası” komandamız olan “Neftçi”nin əfsanəvi missiyası əslində unudulur!
Bir haşiyə çıxım ki, 60-cı illərdə “Neftçi” haqda mərhum yarımmüdafiəçi Əli Əbilzadənin bir kitabı da çıxmışdı. Kitab belə adlanırdı: “Neftçi”nin səfərləri”. Göy cildli kitab çox tez kütləviləşdi. Təəssüf ki, artıq məndə olmayan, tarixi faktlarla zəngin kitabda necə də maraqlı epizodlar, fotoşəkillər vardı. Əli Əbilzadənin oyununu 1959-cu ildə bir-iki dəfə görmüşəm yaşıl meydanda. Yadımdadı, oyunqabağı mütəxəssislərin fikirləri dərc olunurdu. Qərara gələn vardı ki, «Lokomotiv»lə ilk oyuna «Neftçi»nin «B» qrupundakı əsas oyunçuları çıxarılsın. O vaxt Moskva «Dinamo»sundan gəlmiş Ələkbər Məmmədov, Yuri Kuznetsov, Adamas Qolodets və Leninqrad «Zenit»indən dəvət almış SSRİ idman ustası Fuad Tağızadəni azarkeşlər görsünlər. Əli Əbilzadə əvəzetmədən oynadı. Sonra ilboyu o, «Neftçi»nin əvəzedici heyətində komandanın kapitanı sarğısında gənclərlə oynadı, gəncləri hazırladı – həm iradə, həm də texnika baxımından. Maraqlıdı, niyə həmin kitab yenidən nəşr olunub gənc nəslə çatdırılmır? İdman nəşrlərinin sahibləri niyə bu tarixi faktlarla dolu kitabı təkrar çap etmirlər? Bilirəm ki, xəbərsizdilər. Ələkbər Məmmədovun da iki kitabı nəşr olunmuşdu. Gənc azarkeşlər, futbolçular sələflərindən artıq unudulmuş Kamil Eynullayevi, Zakir Süleymanovu, Viktor Anoşkini, Vladimir Mikuçadzeni, Anatoli Terentyevi, Nağı Babayevi, Vladimir Karmayevi (qapıçı), Bataşovu, Qalkini, Təvəkkül Hüseynovu, Qəniyevi (qapıçı) və başqalarını xəyalən təsəvvürlərinə gətirər ki, bu simalar Azərbaycan futbolunu necə də şərəflə başqa ölkələrin meydançalarında da təmsil etmişlər. Vaxt olub «Neftçi»lər Finlandiyan klubuna onların öz meydançasında 16:0 hesabı ilə qalib gəlib!
Əli Əbilzadə «B» qrupunda sərrast penalti ustası olub. Bu da tarixdi!
Sual olar ki, mən belə informasiyaları haradan yaddaşıma toplamışam? Əbilzadənin kitabından bəlkə də on il əvvəl! 1948-ci ildən (1-ci sinfə getdiyim tarixdən) evimizdə danışan «Rodina» radiosundan. Salyan bölgəsində yeganə radio idi. Qırmızıkənd dəmir yolu stansiyasında yaşadığımız mənzildə quraşdırılmışdı (atam İsgəndər Eminov həmin stansiyanın rəisiydi). Əmim oğlunun, gələcəyin riyaziyyat alimi və futbol azarkeşi İmran Eminovun (o, Qazaxdan əmisigilə oxumaq üçün gəlmişdi və Salyan şəhər 2 saylı orta məktəbi az sonra (1955) bitirdi) futbola uşaqları və yeniyetmələri maraqlanqırdığı bir vaxtdı. O, rus dilini mükəmməl bilirdi, rusca qəzetləri oxuyub tərcümə edirdi. Xatırlayıram: Ələkbər Məmmədov «Dinamo»da oynayan vaxtlarda radioda gedəcək reportajlara qulaq asmaq üçün bizə gəlirdi (bacısı dayım Hacı Eminovun həyat yoldaşı idi, onlarda qalırdı) və ikimiz sandıq biçimli «Rodina»nın çənəsinin altını kəsdirirdik: - Alı, - deyirdi. – «Dinamo» oynayacaq (mən hələ şərhləri kəsdirmirdim), reportajı Sinyavski aparacaq. Görək Ələkbər Məmmədov qol vuracaqmı?
Xatırlayıram ki, ötən əsrin 50-ci illərində «Dinamo»nun və SSRİ yığma komandasının heyətində Ələkbər Məmmədov böyük şöhrət qazanmışdı və bir dostluq şarjı da qəzetdə çıxmışdı («Azərbaycan gəncləri»ndə).
«Neftçi» balasısan, Ələkbər adın,
Dünyada salamat qapı qoymadın.
Parisdən, Londondan gəlir sorağın,
Tərifə layiqdi güclü ayağın.
Sonralar (1993-95-ci illər) «Təfəkkür» Universitetində dahi futbolçuyla bir işlədik (o, kafedra müdiri idi).
Yaxud «Neftçi» oynayır. Reportajı Qnezdov aparacaq. Reportaj rusca gedirdi. Bax, illərlə mən radionun futbol azarkeşinə çevrildim. Sonralar Valid Sənani və Çingiz İsmayılov, Sabutay Quliyev bu missiyanı Azərbaycan dilində yerinə yetirdilər.
İlk oyununu «Neftçi» Moskva «Lokomotiv»i ilə keçirdi. Oyundan əvvəl “Kommunist» qəzeti komandamızın kapitanı Ələkbər Məmmədovla müsahibə dərc etmişdi. Məşhur oyunçunun futbol formasında (geyimində) fotosu verilmişdi və çox nikbin danışmışdı.
O zamanlar Çapayev küçəsindən (indi Təbriz küçəsidi) tramvay xətti ilə daha çox azarkeş gəlirdi, çünki bilet kassaları balaca daş otaqlardan ibarət idi. Bilet məsələsi müşkül idi, yalnız cəld, çevik, hövsələsiz adamlar ala bilirdilər. Biz - Pedaqoji İnstitutun üç tələbəsi sonacan «Neftçi»yə sadiq qaldıq. Mən, Arif Şükürov və Əvəz Mirzəliyev. Biz məşhur «oğlanlar yataqxanası»nda (Bakıxanov küçəsində) yaşayırdıq (sonralar tədris korpusu kimi fəaliyyət göstərdi). Bayıldan gələn tramvay üzüyuxarı Baksovetə qalxır, Kommunist küçəsindən (İstiqlaliyyət küçəsi) Monolitin qarşısından – Hüsü Hacıyevdən “Beşmərtəbə”yə üz tuturdu. Bakıxanova çatıb, sola - yataqxananın beş-altı metrliyindən keçirdi, Semaşko adına məşhur xəstəxanaya da “əl uzadırdı”.
Tramvaydan söz düşmüşkən… Bakının yaddaqalan koloritini – tramvayları ləğv edən o anonim məsul şəxslər üçün tarixin lənəti qəbirlərinə sürünəcək. Son dərəcə münasib, “kasıbmalı” nəqliyyat növü idi, dəmirlərini satmaq üçün belə addım atdılar.
(davamı olacaq)
http://onlinecasinorealmoneyder.com/ real casino games slots free fortune bay casino <a href="http://onlinecasinorealmoneyder.com/ ">gsn casino </a>

https://cbdoilwalmart.com/ buy cbd cbd oil online <a href="https://cbdoilwalmart.com/ ">buy hemp oil </a>

http://onlinecasinorealmoneyder.com/ jack online casino list of online casinos for us players <a href="http://onlinecasinorealmoneyder.com/ ">totally free slots no download </a> casino slots

heart of vegas slots http://casinoonlineslotsmqk.com/ las vegas casinos free slots <a href="http://onlinecasinorealmoneyder.com/ ">gambling sites </a> big fish casino slots

free vegas slots lady luck online casino <a href=" http://casinoonlineslotsmqk.com/ ">online casino slots no download </a> connect to vegas world best place to gamble in vegas

cbd vape cbd cream buy cbd cbd oil

buy cbd oil buy hemp oil cbd online buy cbd oil

free slots online no download no registration http://casinoonlineslotsmqk.com/ play slots for real money united states <a href="http://onlinecasinorealmoneyder.com/ ">play casino games for cash </a> casino games free online

http://onlinecasinorealmoneyder.com/ pop slots casino best place to gamble in vegas <a href="http://onlinecasinorealmoneyder.com/ ">play casino games for free </a>

https://cbdoilwalmart.com/ cbd cream buy hemp oil <a href="https://cbdoilwalmart.com/ ">cbd oil online </a> cbd vape

free casino blackjack wizard of oz slots <a href="http://casinoonlineslotsmqk.com/ ">free slots vegas </a> zone online casino bingo games

https://cbdoilwalmart.com/ buy cbd cbd gummies <a href="https://cbdoilwalmart.com/ ">cbd online </a> cbd vape

buy hemp buy cbd oil online buy hemp <a href="https://cbdoilwalmart.com/ ">buy cbd oil </a> cbd oil online

pch slots http://casinoonlineslotsmqk.com/ free slots with bonus rounds no download <a href="http://casinoonlineslotsmqk.com/ ">slots free spins no registration </a> casinos near my location

all free slots online casino games <a href="http://onlinecasinorealmoneyder.com/ ">free slots no download no registration needed </a> casino slot free

hemp cbd <a href=" https://cbdoilwalmart.com/ ">cbd </a> buy hemp oil

usa online casino usa no deposit casino bonus codes pop slots casino <a href="http://onlinecasinorealmoneyder.com/ ">caesar casino free slots games </a> casinos near me

cbd vape <a href=" https://cbdoilwalmart.com/ ">cbd oil </a> cbd oil online

cashman casino slots free play slots for real money united states <a href="http://onlinecasinorealmoneyder.com/ ">no deposit bonus codes for usa players </a> all free slots

300 free slots of vegas <a href=" http://onlinecasinorealmoneyder.com/ ">free slots machines </a> free casino games vegas world

https://cbdoilwalmart.com/ buy hemp oil cbd <a href="https://cbdoilwalmart.com/ ">buy hemp oil </a>

new no deposit casino usa gsn casino slots no download no registration slots <a href="http://onlinecasinorealmoneyder.com/ ">lady luck online casino </a> vegas world casino games free

https://cbdoilwalmart.com/ buy hemp oil buy cbd <a href="https://cbdoilwalmart.com/ ">cbd gummies </a>

200 free slot casino games http://casinoonlineslotsmqk.com/ gossip slots <a href="http://casinoonlineslotsmqk.com/ ">free slot machine games </a> virgin casino online

free coins slotomania casino near me play free slot <a href="http://casinoonlineslotsmqk.com/ ">gossip slots </a> hollywood online casino

buy cbd oil cbd cream <a href="https://cbdoilwalmart.com/ ">buy cbd oil online </a> buy cbd

http://casinoonlineslotsmqk.com/ caesars free slots online casinos near my location <a href="http://onlinecasinorealmoneyder.com/ ">play free blackjack against computer </a>

cbd tinctures cbd tinctures <a href=" https://cbdoilwalmart.com/ ">cbd tinctures </a> cbd oil online cbd drops

buy cbd cbd cream <a href="https://cbdoilwalmart.com/ ">buy hemp </a> cbd oil

free games online no download slots games <a href=" http://casinoonlineslotsmqk.com/ ">play casino slots </a> casino vegas world casino online slots

http://casinoonlineslotsmqk.com/ casino slot free 888 casino download <a href="http://onlinecasinorealmoneyder.com/ ">play free for real money </a> vegas world

buy cbd <a href=" https://cbdoilwalmart.com/ ">cbd drops </a> cbd gummies

pop slots casino lady luck casino caruthersville <a href=" http://onlinecasinorealmoneyder.com/ ">play casino games for free </a> free casino games with bonus virgin casino online

buy hemp https://cbdoilwalmart.com/ cbd online <a href="https://cbdoilwalmart.com/ ">buy cbd </a> cbd tinctures

https://cbdoilwalmart.com/ hemp cbd cbd gummies <a href="https://cbdoilwalmart.com/ ">buy cbd oil online </a>

free casino slots games vegas world slots 200 free slot casino games free casino games slotomania

free penny slots no download http://onlinecasinorealmoneyder.com/ free slot games <a href="http://onlinecasinorealmoneyder.com/ ">online casino games </a> play slots for real money united states

cbd cbd oil <a href=" https://cbdoilwalmart.com/ ">cbd oil online </a> buy cbd oil buy cbd oil online

slotomania free slots myvegas slots usa online casino play free vegas casino games

Şərh yaz
Ваше Имя:
Ваш E-Mail:
  • bowtiesmilelaughingblushsmileyrelaxedsmirk
    heart_eyeskissing_heartkissing_closed_eyesflushedrelievedsatisfiedgrin
    winkstuck_out_tongue_winking_eyestuck_out_tongue_closed_eyesgrinningkissingstuck_out_tonguesleeping
    worriedfrowninganguishedopen_mouthgrimacingconfusedhushed
    expressionlessunamusedsweat_smilesweatdisappointed_relievedwearypensive
    disappointedconfoundedfearfulcold_sweatperseverecrysob
    joyastonishedscreamtired_faceangryragetriumph
    sleepyyummasksunglassesdizzy_faceimpsmiling_imp
    neutral_faceno_mouthinnocent
Код:
Şifrə görsənmirsə yenilə
Введите код:

Son xəbərlər
Bu gün, 15:54 Cenk Tosun Aleksi Hacidən üstün sayır Bu gün, 15:46 “Ayntraxt”ın izi ilə Gəncədən ABŞ-a Bu gün, 15:16 “Rəcəbovun qaytarılması məntiqəuyğun olmazdı” Bu gün, 15:13 Teymur şahmatı stolüstü tennisə dəyişib Bu gün, 15:11 Messi Anrinin gözünün içinə baxa bilmirmiş Bu gün, 10:42 "Keşlə" yardım payladı Dünən, 20:43 “CBC Sport” Olimpiada ilə bağlı film təqdim edəcək Dünən, 20:34 “Qəbələ”dən daha bir statistika Dünən, 20:23 Barselona qəhrəmanı kövrəldi... Dünən, 20:20 Saxtakar dünya çempionu... Dünən, 20:18 Yığma üzvü karantindən evə buraxıldı Dünən, 20:14 Robbenin xanımı koronavirusdan qurtuldu Dünən, 20:08 AÇ-nin ev sahibləri dəyişəcəkmi? Dünən, 20:04 Klopp Maneni ilk görüşdə kimə bənzədib? Dünən, 12:27 Karantin Ruslanın “başına oyun açıb” Dünən, 12:11 AİJF Baş nazirə müraciət etdi Dünən, 12:06 “9 aydan sonra doğuş sayında inanılmaz artım yaşansa, təəccüblənmərəm” 8-04-2020, 21:12 Teymur Rəcəbov 100 min dollar ziyana düşüb 8-04-2020, 21:09 Fərid Qayıbov payızı nişan verdi 8-04-2020, 20:59 Yaşar Vahabzadəni bu gün hamıdan tez nəvəsi təbrik edib 8-04-2020, 16:03 Mourinyo və oyunçular parkda məşq etdi 8-04-2020, 15:59 Terim koronavirusdan qurtuldu! 7-04-2020, 22:15 Belarus çempionatında futbolçular nə qədər qazanır? 7-04-2020, 21:54 Koronavirus Qvardiolanın anasını öldürdü 7-04-2020, 21:50 Rusiya və Qətər mundialı pulla alıb? 7-04-2020, 21:40 “Düzdü, stadiondakı effekti vermir, ancaq özümü yora bilirəm” 7-04-2020, 21:28 “Qarabağ” boş dayanmır 7-04-2020, 21:19 “Doğulduğum Təbrizdə də vəziyyət ürəkaçan deyil” 7-04-2020, 21:07 Kimdi günahkar? 7-04-2020, 20:51 Evdə qal, yemək bişir! 7-04-2020, 15:17 Arif Rəhimov dəqiqliyin tərəfdarıdı 7-04-2020, 15:11 Klublarda qeyri-müəyyənlik davam edir 7-04-2020, 15:07 Azarkeş qrupları imkansızları sevindirməkdə davam edir 7-04-2020, 15:02 “Zaqatala”dan örnək addım 6-04-2020, 17:24 AGİN yığmalar üçün toplanış təşkil etməyi düşünür 6-04-2020, 17:14 Obradoviçlə Velebit gedib, Lippert Bakıdadı 6-04-2020, 16:53 FİFA yaş limitini artırmağı zəruri sayır 6-04-2020, 16:43 UEFA: milli çempionatlar sona çatdırılmalıdı! 6-04-2020, 16:40 “Barselona”ya qayıdıb yeni səhifə açmaq istəyirəm” 6-04-2020, 16:30 Karius FIFA-ya şikayət etdi 6-04-2020, 16:25 “Heç kim hadisələrin necə inkişaf edəcəyini bilmir” 6-04-2020, 16:20 Tramp da videokonfrans keçirdi 6-04-2020, 16:13 Xabib – Toni dueli 5-ci cəhddə də baş tutmadı 6-04-2020, 16:09 Türkiyəyə futbol nə vaxt “qayıdacaq”? 6-04-2020, 14:49 "Qəbələ" tarixindəki 78 penaltidən 61-ni qola çevirib 6-04-2020, 14:46 "Qəbələ": 546 oyun, 41 kapitan 5-04-2020, 11:22 Fonda daha hansı klub pul köçürəcək? 5-04-2020, 11:01 Koronavirusun öyrətdiyi ...onlayn məşqlər 3-04-2020, 21:40 “Ağsu Siti” də kampaniyaya qoşuldu 3-04-2020, 21:36 Bir daha Çingiz İsmayılova ayrılan yardım haqda 3-04-2020, 21:30 Riad Rəfiyev “asan yol” arzulamır 3-04-2020, 21:21 “Sumqayıt” 40 həmvətənimizi himayəyə götürdü 3-04-2020, 20:55 Avanürist ideya: yarımfinal bir oyundan ibarət olsun! 3-04-2020, 20:35 “Old Wolf”u üç futbolçu təbrik edib 3-04-2020, 20:32 Elvin Bakıdadı, Fərid Çexiyada məşq edir 1-04-2020, 19:25 Altay Əliyev və övladları Prezidentin çağırışına qoşuldu 1-04-2020, 19:09 "Sabah"dan sabahımız üçün jest Bütün xəbərlər
Ən çox oxunanlar