03 mar 02:28secilmisler

İlk və son oyun…

İlk və son oyun…
Yazıçı-pedaqoq, fəlsəfə doktoru, Təhsil İşçilərinin Peşəkar İnkişafı İnstitutunda dosent vəzifəsində çalışan Allahverdi Eminov “Futbol+”in redaksiyasına irihəcmli müəllif yazısı göndərib. Ötən əsrin 90-ci illərinin əvvəlində “Payıza qədər” romanı ilə böyük populyarlıq qazanan, yaşının ahıl çağında futbola biganə qalmayan Allahverdi müəllimin yazısını təqdim edirik.
Bu gün böyük futbol haqqında az qala dünən orta məktəblə vidalaşan məzun da ağızdolusu şərh verir. Ondan bir xeyli yaş böyük oğlan az qalır desin ki, “Neftçi”nin “Spartak”la, “Dinamo” ilə, “Kayrat”la …oyunlarından reportaj apararam. Bir boy “ikinci” nəsildən yaşı fərqlənən isə birinci liqada 1959-cu ildə “Neftçi”nin Moskva “Lokomotiv”i ilə ilk oyununda iştirakçı olduğunu aşılasın! Mən bunu xüsusilə son 15-20 ildə müxtəlif sənət adamlarının, telejurnalistlərin, söz sahiblərinin mətbuatda və müsahibələrində, dəvətli çıxışlarında müşahidə etmişəm. Bu “malay” öyünmələrə münasibət necədi?
Sovet vaxtı yeganə peşəkar qəzet “İdman” idi (sonuncu adıdı) və orda müqtədir idman jurnalistlərindən Mirpaşa Miriyev, Aqşin Kazımzadə, Paşa Əmirov, Oqtay Bayramov, Mark Peyzel kimi xadimlər və eyni zamanda şərhçilər çalışırdılar. Özü də necə?! Canlı, obyektiv və kəskin. Xatırlayıram ki, “Neftçi” 1967-ci ildə SSRİ kubokunun yarımfinalında Moskvada MOİK-lə qarşılaşırdı və oyun televiziya ilə göstərilirdi. Baş hakim litvalı Kestutis Andzyulis idi. Sentyabrın 15-də keçirilən oyunda qolsuz bərabərlik qeydə alındı. Ertəsi təkrar oyunda Banişevski qanuni qol vurdu, amma hakim bu qolu saymadı. Az sonra MOİK-in hücumçusu ofsayddan qol atdı və hakim mərkəzi göstərdi… “Neftçi” 0:2 uduzdu. Aqşin Kazımzadənin “İdman”da sensasiyalı “Andzyulis, sənə ayıb olsun!” adlı yazısı iki dildə (“Sport”da) da dərc olundu.
Yazı SSRİ idman ictimaiyyəti tərəfindən haqlı təqdir edildi və Andzyulis ciddi cəzaya məruz qaldı: bir müddət yüksək liqada hakimlikdən uzaqlaşdırıldı. Onlarla buna oxşar xatirə yaddaşımızda yaşayır…
Müqayisə, məncə, yerinə düşər ki, ədəbiyyatda, incəsənətdə, tarixdə və başqa sahələrdə mütəxəssislər, rəsmilər, məsul şəxslər “tarixiliyə” diqqət bəsləyirlər. Filan hadisənin iştirakçısı tapılır, üzə gəlir, onun yaddaş yükünü “boşaldırlar”. Çün, o adam canlı tarixdi! Yeni nəslə “canlı tarix” daha maraqlıdı ki, nəinki doğulmuşdan çox-çox qabağı yalan-palan eşitdiyindən, oxuduğundan danışır, hətta özünü azarkeş-fanat sayır! İdman icmalçıları da, jurnalistlər də, reklamçılar da belə «dudkaya» gedirlər. Əlbəttə, söhbət futboldan gedir. Bunun nəticəsidi ki, SSRİ dövründə yeganə “dişə vurulası” komandamız olan “Neftçi”nin əfsanəvi missiyası əslində unudulur!
Bir haşiyə çıxım ki, 60-cı illərdə “Neftçi” haqda mərhum yarımmüdafiəçi Əli Əbilzadənin bir kitabı da çıxmışdı. Kitab belə adlanırdı: “Neftçi”nin səfərləri”. Göy cildli kitab çox tez kütləviləşdi. Təəssüf ki, artıq məndə olmayan, tarixi faktlarla zəngin kitabda necə də maraqlı epizodlar, fotoşəkillər vardı. Əli Əbilzadənin oyununu 1959-cu ildə bir-iki dəfə görmüşəm yaşıl meydanda. Yadımdadı, oyunqabağı mütəxəssislərin fikirləri dərc olunurdu. Qərara gələn vardı ki, «Lokomotiv»lə ilk oyuna «Neftçi»nin «B» qrupundakı əsas oyunçuları çıxarılsın. O vaxt Moskva «Dinamo»sundan gəlmiş Ələkbər Məmmədov, Yuri Kuznetsov, Adamas Qolodets və Leninqrad «Zenit»indən dəvət almış SSRİ idman ustası Fuad Tağızadəni azarkeşlər görsünlər. Əli Əbilzadə əvəzetmədən oynadı. Sonra ilboyu o, «Neftçi»nin əvəzedici heyətində komandanın kapitanı sarğısında gənclərlə oynadı, gəncləri hazırladı – həm iradə, həm də texnika baxımından. Maraqlıdı, niyə həmin kitab yenidən nəşr olunub gənc nəslə çatdırılmır? İdman nəşrlərinin sahibləri niyə bu tarixi faktlarla dolu kitabı təkrar çap etmirlər? Bilirəm ki, xəbərsizdilər. Ələkbər Məmmədovun da iki kitabı nəşr olunmuşdu. Gənc azarkeşlər, futbolçular sələflərindən artıq unudulmuş Kamil Eynullayevi, Zakir Süleymanovu, Viktor Anoşkini, Vladimir Mikuçadzeni, Anatoli Terentyevi, Nağı Babayevi, Vladimir Karmayevi (qapıçı), Bataşovu, Qalkini, Təvəkkül Hüseynovu, Qəniyevi (qapıçı) və başqalarını xəyalən təsəvvürlərinə gətirər ki, bu simalar Azərbaycan futbolunu necə də şərəflə başqa ölkələrin meydançalarında da təmsil etmişlər. Vaxt olub «Neftçi»lər Finlandiyan klubuna onların öz meydançasında 16:0 hesabı ilə qalib gəlib!
Əli Əbilzadə «B» qrupunda sərrast penalti ustası olub. Bu da tarixdi!
Sual olar ki, mən belə informasiyaları haradan yaddaşıma toplamışam? Əbilzadənin kitabından bəlkə də on il əvvəl! 1948-ci ildən (1-ci sinfə getdiyim tarixdən) evimizdə danışan «Rodina» radiosundan. Salyan bölgəsində yeganə radio idi. Qırmızıkənd dəmir yolu stansiyasında yaşadığımız mənzildə quraşdırılmışdı (atam İsgəndər Eminov həmin stansiyanın rəisiydi). Əmim oğlunun, gələcəyin riyaziyyat alimi və futbol azarkeşi İmran Eminovun (o, Qazaxdan əmisigilə oxumaq üçün gəlmişdi və Salyan şəhər 2 saylı orta məktəbi az sonra (1955) bitirdi) futbola uşaqları və yeniyetmələri maraqlanqırdığı bir vaxtdı. O, rus dilini mükəmməl bilirdi, rusca qəzetləri oxuyub tərcümə edirdi. Xatırlayıram: Ələkbər Məmmədov «Dinamo»da oynayan vaxtlarda radioda gedəcək reportajlara qulaq asmaq üçün bizə gəlirdi (bacısı dayım Hacı Eminovun həyat yoldaşı idi, onlarda qalırdı) və ikimiz sandıq biçimli «Rodina»nın çənəsinin altını kəsdirirdik: - Alı, - deyirdi. – «Dinamo» oynayacaq (mən hələ şərhləri kəsdirmirdim), reportajı Sinyavski aparacaq. Görək Ələkbər Məmmədov qol vuracaqmı?
Xatırlayıram ki, ötən əsrin 50-ci illərində «Dinamo»nun və SSRİ yığma komandasının heyətində Ələkbər Məmmədov böyük şöhrət qazanmışdı və bir dostluq şarjı da qəzetdə çıxmışdı («Azərbaycan gəncləri»ndə).
«Neftçi» balasısan, Ələkbər adın,
Dünyada salamat qapı qoymadın.
Parisdən, Londondan gəlir sorağın,
Tərifə layiqdi güclü ayağın.
Sonralar (1993-95-ci illər) «Təfəkkür» Universitetində dahi futbolçuyla bir işlədik (o, kafedra müdiri idi).
Yaxud «Neftçi» oynayır. Reportajı Qnezdov aparacaq. Reportaj rusca gedirdi. Bax, illərlə mən radionun futbol azarkeşinə çevrildim. Sonralar Valid Sənani və Çingiz İsmayılov, Sabutay Quliyev bu missiyanı Azərbaycan dilində yerinə yetirdilər.
İlk oyununu «Neftçi» Moskva «Lokomotiv»i ilə keçirdi. Oyundan əvvəl “Kommunist» qəzeti komandamızın kapitanı Ələkbər Məmmədovla müsahibə dərc etmişdi. Məşhur oyunçunun futbol formasında (geyimində) fotosu verilmişdi və çox nikbin danışmışdı.
O zamanlar Çapayev küçəsindən (indi Təbriz küçəsidi) tramvay xətti ilə daha çox azarkeş gəlirdi, çünki bilet kassaları balaca daş otaqlardan ibarət idi. Bilet məsələsi müşkül idi, yalnız cəld, çevik, hövsələsiz adamlar ala bilirdilər. Biz - Pedaqoji İnstitutun üç tələbəsi sonacan «Neftçi»yə sadiq qaldıq. Mən, Arif Şükürov və Əvəz Mirzəliyev. Biz məşhur «oğlanlar yataqxanası»nda (Bakıxanov küçəsində) yaşayırdıq (sonralar tədris korpusu kimi fəaliyyət göstərdi). Bayıldan gələn tramvay üzüyuxarı Baksovetə qalxır, Kommunist küçəsindən (İstiqlaliyyət küçəsi) Monolitin qarşısından – Hüsü Hacıyevdən “Beşmərtəbə”yə üz tuturdu. Bakıxanova çatıb, sola - yataqxananın beş-altı metrliyindən keçirdi, Semaşko adına məşhur xəstəxanaya da “əl uzadırdı”.
Tramvaydan söz düşmüşkən… Bakının yaddaqalan koloritini – tramvayları ləğv edən o anonim məsul şəxslər üçün tarixin lənəti qəbirlərinə sürünəcək. Son dərəcə münasib, “kasıbmalı” nəqliyyat növü idi, dəmirlərini satmaq üçün belə addım atdılar.
(davamı olacaq)
online gambling best online casino free casino games online <a href="http://onlinecasinorealmoneyder.com/ ">casino slots </a> play slots

http://onlinecasinorealmoneyder.com/ real money casino casino real money <a href="http://onlinecasinorealmoneyder.com/ ">slots free </a> free slots

http://onlinecasinorealmoneyder.com/ vegas slots online casino games <a href="http://onlinecasinorealmoneyder.com/ ">real casino slots </a> slots games free

hemp cbd <a href=" https://cbdoilwalmart.com/ ">cbd online </a> cbd

https://cbdoilwalmart.com/ buy cbd buy cbd <a href="https://cbdoilwalmart.com/ ">buy hemp oil </a>

http://casinoonlineslotsmqk.com/ slot games vegas slots online <a href="http://casinoonlineslotsmqk.com/ ">play slots online </a> big fish casino

cbd drops buy cbd oil buy hemp <a href="https://cbdoilwalmart.com/ ">buy cbd </a> cbd oil online

real money casino http://casinoonlineslotsmqk.com/ no deposit casino <a href="http://onlinecasinorealmoneyder.com/ ">casino real money </a> gold fish casino slots

casino real money vegas slots online <a href="http://onlinecasinorealmoneyder.com/ ">slots online </a> online gambling

https://cbdoilwalmart.com/ buy hemp cbd tinctures <a href="https://cbdoilwalmart.com/ ">hemp cbd </a> cbd cream

casino online slots <a href=" http://casinoonlineslotsmqk.com/ ">no deposit casino </a> casino blackjack

https://cbdoilwalmart.com/ cbd vape cbd cream <a href="https://cbdoilwalmart.com/ ">buy hemp </a> hemp cbd

casino online slots <a href=" http://casinoonlineslotsmqk.com/ ">world class casino slots </a> online casino slots

free slots games http://onlinecasinorealmoneyder.com/ online casino gambling <a href="http://onlinecasinorealmoneyder.com/ ">slots for real money </a> real money casino

http://onlinecasinorealmoneyder.com/ no deposit casino online casino slots <a href="http://casinoonlineslotsmqk.com/ ">world class casino slots </a> free online slots

vegas casino games slots free vegas slots online free play casino empire city online casino

cbd vape buy cbd oil cbd vape <a href="https://cbdoilwalmart.com/ ">cbd </a> buy cbd

msn games zone online casino free online bingo vegas world free slots no download no registration zeus firekeepers casino

cbd online cbd cream <a href=" https://cbdoilwalmart.com/ ">cbd oil online </a> cbd oil online hemp cbd

http://casinoonlineslotsmqk.com/ 888 casino download real casino slot machine games <a href="http://onlinecasinorealmoneyder.com/ ">best online slots </a> best time to play slot machines

cbd drops cbd cream <a href="https://cbdoilwalmart.com/ ">cbd tinctures </a> cbd oil online

virgin online casino free slots online <a href="http://casinoonlineslotsmqk.com/ ">sizzling 777 slots free online </a> 200 free slot games

cbd online cbd oil online <a href="https://cbdoilwalmart.com/ ">cbd gummies </a> cbd

cbd gummies https://cbdoilwalmart.com/ buy cbd oil <a href="https://cbdoilwalmart.com/ ">buy cbd oil online </a> cbd oil online

slotomania on facebook free casino slots with bonuses best casino slots online slots of vegas casino

http://casinoonlineslotsmqk.com/ konami free slots online casino reviews <a href="http://casinoonlineslotsmqk.com/ ">free casino games with bonus </a> simslots free slots

old vegas slots online casino real money <a href=" http://onlinecasinorealmoneyder.com/ ">simslots free slots </a> penny slots free all slots casino

cbd vape https://cbdoilwalmart.com/ buy hemp <a href="https://cbdoilwalmart.com/ ">buy cbd </a> buy cbd oil online

cbd drops cbd oil online buy hemp oil cbd oil online

free vegas casino games free casino slots no download jack online casino quick hit slots

new online casinos accepting usa <a href=" http://onlinecasinorealmoneyder.com/ ">all free casino slots games </a> play free vegas casino games

Şərh yaz
Ваше Имя:
Ваш E-Mail:
  • bowtiesmilelaughingblushsmileyrelaxedsmirk
    heart_eyeskissing_heartkissing_closed_eyesflushedrelievedsatisfiedgrin
    winkstuck_out_tongue_winking_eyestuck_out_tongue_closed_eyesgrinningkissingstuck_out_tonguesleeping
    worriedfrowninganguishedopen_mouthgrimacingconfusedhushed
    expressionlessunamusedsweat_smilesweatdisappointed_relievedwearypensive
    disappointedconfoundedfearfulcold_sweatperseverecrysob
    joyastonishedscreamtired_faceangryragetriumph
    sleepyyummasksunglassesdizzy_faceimpsmiling_imp
    neutral_faceno_mouthinnocent
Код:
Şifrə görsənmirsə yenilə
Введите код:

Son xəbərlər
Bu gün, 15:54 Cenk Tosun Aleksi Hacidən üstün sayır Bu gün, 15:46 “Ayntraxt”ın izi ilə Gəncədən ABŞ-a Bu gün, 15:16 “Rəcəbovun qaytarılması məntiqəuyğun olmazdı” Bu gün, 15:13 Teymur şahmatı stolüstü tennisə dəyişib Bu gün, 15:11 Messi Anrinin gözünün içinə baxa bilmirmiş Bu gün, 10:42 "Keşlə" yardım payladı Dünən, 20:43 “CBC Sport” Olimpiada ilə bağlı film təqdim edəcək Dünən, 20:34 “Qəbələ”dən daha bir statistika Dünən, 20:23 Barselona qəhrəmanı kövrəldi... Dünən, 20:20 Saxtakar dünya çempionu... Dünən, 20:18 Yığma üzvü karantindən evə buraxıldı Dünən, 20:14 Robbenin xanımı koronavirusdan qurtuldu Dünən, 20:08 AÇ-nin ev sahibləri dəyişəcəkmi? Dünən, 20:04 Klopp Maneni ilk görüşdə kimə bənzədib? Dünən, 12:27 Karantin Ruslanın “başına oyun açıb” Dünən, 12:11 AİJF Baş nazirə müraciət etdi Dünən, 12:06 “9 aydan sonra doğuş sayında inanılmaz artım yaşansa, təəccüblənmərəm” 8-04-2020, 21:12 Teymur Rəcəbov 100 min dollar ziyana düşüb 8-04-2020, 21:09 Fərid Qayıbov payızı nişan verdi 8-04-2020, 20:59 Yaşar Vahabzadəni bu gün hamıdan tez nəvəsi təbrik edib 8-04-2020, 16:03 Mourinyo və oyunçular parkda məşq etdi 8-04-2020, 15:59 Terim koronavirusdan qurtuldu! 7-04-2020, 22:15 Belarus çempionatında futbolçular nə qədər qazanır? 7-04-2020, 21:54 Koronavirus Qvardiolanın anasını öldürdü 7-04-2020, 21:50 Rusiya və Qətər mundialı pulla alıb? 7-04-2020, 21:40 “Düzdü, stadiondakı effekti vermir, ancaq özümü yora bilirəm” 7-04-2020, 21:28 “Qarabağ” boş dayanmır 7-04-2020, 21:19 “Doğulduğum Təbrizdə də vəziyyət ürəkaçan deyil” 7-04-2020, 21:07 Kimdi günahkar? 7-04-2020, 20:51 Evdə qal, yemək bişir! 7-04-2020, 15:17 Arif Rəhimov dəqiqliyin tərəfdarıdı 7-04-2020, 15:11 Klublarda qeyri-müəyyənlik davam edir 7-04-2020, 15:07 Azarkeş qrupları imkansızları sevindirməkdə davam edir 7-04-2020, 15:02 “Zaqatala”dan örnək addım 6-04-2020, 17:24 AGİN yığmalar üçün toplanış təşkil etməyi düşünür 6-04-2020, 17:14 Obradoviçlə Velebit gedib, Lippert Bakıdadı 6-04-2020, 16:53 FİFA yaş limitini artırmağı zəruri sayır 6-04-2020, 16:43 UEFA: milli çempionatlar sona çatdırılmalıdı! 6-04-2020, 16:40 “Barselona”ya qayıdıb yeni səhifə açmaq istəyirəm” 6-04-2020, 16:30 Karius FIFA-ya şikayət etdi 6-04-2020, 16:25 “Heç kim hadisələrin necə inkişaf edəcəyini bilmir” 6-04-2020, 16:20 Tramp da videokonfrans keçirdi 6-04-2020, 16:13 Xabib – Toni dueli 5-ci cəhddə də baş tutmadı 6-04-2020, 16:09 Türkiyəyə futbol nə vaxt “qayıdacaq”? 6-04-2020, 14:49 "Qəbələ" tarixindəki 78 penaltidən 61-ni qola çevirib 6-04-2020, 14:46 "Qəbələ": 546 oyun, 41 kapitan 5-04-2020, 11:22 Fonda daha hansı klub pul köçürəcək? 5-04-2020, 11:01 Koronavirusun öyrətdiyi ...onlayn məşqlər 3-04-2020, 21:40 “Ağsu Siti” də kampaniyaya qoşuldu 3-04-2020, 21:36 Bir daha Çingiz İsmayılova ayrılan yardım haqda 3-04-2020, 21:30 Riad Rəfiyev “asan yol” arzulamır 3-04-2020, 21:21 “Sumqayıt” 40 həmvətənimizi himayəyə götürdü 3-04-2020, 20:55 Avanürist ideya: yarımfinal bir oyundan ibarət olsun! 3-04-2020, 20:35 “Old Wolf”u üç futbolçu təbrik edib 3-04-2020, 20:32 Elvin Bakıdadı, Fərid Çexiyada məşq edir 1-04-2020, 19:25 Altay Əliyev və övladları Prezidentin çağırışına qoşuldu 1-04-2020, 19:09 "Sabah"dan sabahımız üçün jest Bütün xəbərlər
Ən çox oxunanlar