24 apr 19:19layihe

53 ilin sirri: SSRİ Futbol Federasiyası və Andzyulis “Neftçi”ni necə finaldan etdi?


1-ci yazı
Futbolla az-çox maraqlananlar “Qutmann lənəti” ifadəsini (1-ci arayışa bax) eşidib. Ötən əsrin 60-cı illərinin sonu – 70-ci illərinin əvvəllərində SSRİ kubokunda “Neftçi”nin yaşadıqları məhz elə lənətlənməyə bənzəyirdi. 5 il ərzində dörd dəfə yarımfinalda oynayan və bunların hamısında ən müxtəlif ssenarilər üzrə uduzan komandanın başına gələnlər bir yox, bir neçə yazı üçün araşdırma mövzusudu. İnşallah, qəzet variantımız işə düşəndən sonra bu haqda daha ətraflı danışarıq. Amma 1967 üzərində xüsusi dayanmağa dəyər. Axı, bir il əvvəl “Neftçi” SSRİ çempionatının bürünc medallarını çox parlaq şəkildə qazanmışdı, çempiona iki oyunun heç birində uduzmamış, 2-ci yeri tutan OİK-i isə iki dəfə məğlub etmişdi.
Elə ölkə kubokunun 1966/67 mövsümünə də bakılılar həvəsli başladı. 1/16 finalda Çelyabinsk “Lokomotiv”i, 1/8 finalda Tiflis “Dinamo”su, 1/4 finalda “Paxtakor” məğlub edildi. 1965/66 mövsümünün yarımfinal oyunları Leninqrad (Torpedo M - Çernomorets) və Tiflisdə (Dinamo Mn – Dinamo K) keçirildiyi halda, bu dəfə SSRİ Futbol Federasiyasının Rəyasət Heyəti yarımfinal oyunlarının ikisinin də Moskvada keçirilməsinə qərar verdi. Beləliklə, sentyabrın 15-də ÇSKA – “Neftçi”, ertəsi “Dinamo” (M) – “Sokol” oyunu keçiriləcəkdi. Moskvada nəşr olunan populyar “Futbol” həftəliyinin sentyabrın 10-da işıq üzü görən sayında Azərbaycanın maraqla gözlədiyi oyunu litvalı Andzyulisin idarə edəcəyi yazılmışdı. Elə həmin sayda məşhur Sergey Yeseninin (“Proşay, Baku”, “Persidskie motivı”) elə özü qədər məşhur olan oğlu Konstantinin “Tarix və davamı” sərlövhəli yazısı dərc olunub. Müəllif bütün yarımfinalçıları (ÇSKA, Neftçi, Sokol, Moskva “Dinamo”su) tanıdan yazısında bakılılar haqda belə yazıb: “Bakılılar ilk dəfə yarımfinaldadı. Azərbaycan paytaxtının komandaları indiyə qədər maksimum 1/4 finalda oynayıb: 1939, 1944, 1949, 1961-ci illərdə. Onlar 1938, 1945, 1952, 1955 və 1964-cü illərdə də 1/8 finala qədər irəliləyiblər. Ancaq bakılıların təvazökar uğurları onların kuboka marağının yoxluğundan xəbər vermir. Bu faktlar kifayətdi: onlar beş dəfə kubokun gələcək sahibinə uduzublar – 1938-də “Spartak”a, 44-də “Zenit”ə, 49 və 52-də “Torpedo”ya, 1964-də Kiyev “Dinamo”suna. Qeyd etməyə dəyər ki, bakılılar 5 dəfə yalnız əlavə vaxtda mübarizəni dayandırıblar”.
Belə oyunlar ərəfəsində xarakterik olan ənənəvi “hakim kimdi” sualına keçməmiş SSRİ çempionatının 1967 mövsümü ilə bağlı bəzi məqamlara toxunmağa dəyər. “Neftçi” həmin il, daha doğrusu, iyulun 4-də 40 min azarkeşin izlədiyi oyunda Bakıda ÇSKA-nı darmadağın etmişdi – 4:0. BMT “üçlüy”ü heyətində İstomin, Kapliçnı, Şesternyov, Fedotov kimi ulduzların olduğu “hərbçilər”ə heç bir şans verməmişdi. Belə inamlı qələbəni görən futbol ictimaiyyəti oyunun Moskvada keçiriləcəyi fonunda belə bakılıların qələbəsinə şübhə etmirdi. Baxmayaraq ki ÇSKA SSRİ Müdafiə Nazirliyinin nəzarətində idi, istənilən futbolçunu heyətə qatmaq və qayda-qanunları tapdalamaq adı çəkilən qurum üçün su içmək qədər asan idi. SSRİ Futbol Federasiyası ölkədə daha tanınan, SV-si daha zəngin, ağır oyun təcrübəsi daha zəngin hakimlər qala-qala, idarəçiliyi litvalı Kestutis (bəzi mənbələrdə Kyastutis) Andzyulisə tapşırdı.
15 sentyabr 1967, cümə, Moskva, Lenin adına mərkəzi stadion.
ÇSKA: Kudasov, İstomin, Şesternyov (k), Baqriç, Kapliçnı, Panov, Şulyatitski, Antoneviç (Maslyayev), Fedotov, Polikarpov, Yuşka.
Baş məşqçi: Vsevolod Bobrov.
Neftçi: Sergey Kramarenko, Adil Babayev, Vladimir Bruxti, Yaşar Babayev, Aleksandr Syomin, Vyaçeslav Semiqlazov, Kazbek Tuayev, Mübariz Zeynalov, Anatoli Banişevski, Eduard Markarov (k), Valeri Hacıyev.
Baş məşqçi: Əhməd Ələsgərov.
Bu oyun haqda yazan mənbələr çoxdu, amma icazənizlə idman ustası Nikolay Qlebovun “Futbol” həftəliyinin 17 sentyabr tarixli sayında işıq üzü görən, ilk oyuna həsr olunan reportajına müracət edəcəm...
1-ci arayış

Bela Quttmann (13.03.1900 – 28.08.1981). Macar əsilli, futbol tarixinin ən populyar və titullu məşqçilərindən biri, eyni zamanda futbolçu. “Benfika”nın baş məşqçi postunda iki dəfə Çempionlar Kubokunu qazanmaqla dünyaya səs salıb. Klassik 4-2-4 sxeminin yaradıcılarından biridi.
“Benfika”nın bir çox azarkeşi Quttmannın sehrbazlıq bacarığına inanır. Lissabonda 4 ilə 5 titul qazanandan, daha doğrusu, 1962-də Çempionlar Kubokunu götürəndən sonra klub rəhbərliyinə yaxınlaşan Quttmann maaşının artırılmasını xahiş etsə də, rədd cavabı alaraq qovulub. Və qəzəbini gizlətmədən belə deyib: “Bundan sonra 100 il ərzində “Benfika” Avropada heç bir kubok qazanmayacaq”.
Doğrudan da, həmin vaxtdan bəri “Benfika” 5 dəfə Çempionlar Kubokunun, 3 dəfə Avropa Liqasının finalında oynasa da, hamısında uduzub. 1990-cı ildə, ÇK çərçivəsindəki final oyunundan əvvəl Quttmannın məzarına baş çəkən Eysebio ondan lənəti götürməyə xahiş etsə də, bu da işə yaramadı. Məşhur lənətdən 58 il ötür, deməli, “Benfika” hələ 42 il də gözləməlidi...
2-ci arayış
53 ilin sirri: SSRİ Futbol Federasiyası və Andzyulis “Neftçi”ni necə finaldan etdi?
Kestutis Yurginoviç Andzyulis
1929-cu il mayın 24-də Kaunasda dünyaya gəlib. Baş hakim karyerasına 1959-cu ildə aşağı dəstə oyunlarını idarə etməklə başlayıb. SSRİ çempionatının yüksək dəstəsində ilk oyuna 1961-ci ildə çıxıb. SSRİ çempionatının və kubokunun 187 oyununu idarə edib. 1962-ci ildən Ümumittifaq, 1970-ci ildən beynəlxalq dərəcə daşıyıb. 9 dəfə ölkənin 10 ən yaxşı hakimi siyahısına düşüb.
Orta məktəbdə bədən tərbiyəsi müəllimi işləyib. 60-cı illərin sonlarından “Kaunasskaya pravda” qəzetində şöbə müdiri olub. 1986-cı ildə nəşr olunan “Topla və fitlə: futbol hakimliyi haqda oçerklər” kitabının müəllifidi. 2007-ci il mayın 8-də Kaunasda vəfat edib. SSRİ çempionatının güclülər dəstəsində (1961, 1964, 1966, 1967, 1970) Andzyulisin idarə etdiyi 6 oyunun heç birində “Neftçi” qələbə qazanmayıb (5 heç-heçə, 1 məğlubiyyət).
HUŞƏNG
(davamı olacaq)
Şərh yaz
Ваше Имя:
Ваш E-Mail:
  • bowtiesmilelaughingblushsmileyrelaxedsmirk
    heart_eyeskissing_heartkissing_closed_eyesflushedrelievedsatisfiedgrin
    winkstuck_out_tongue_winking_eyestuck_out_tongue_closed_eyesgrinningkissingstuck_out_tonguesleeping
    worriedfrowninganguishedopen_mouthgrimacingconfusedhushed
    expressionlessunamusedsweat_smilesweatdisappointed_relievedwearypensive
    disappointedconfoundedfearfulcold_sweatperseverecrysob
    joyastonishedscreamtired_faceangryragetriumph
    sleepyyummasksunglassesdizzy_faceimpsmiling_imp
    neutral_faceno_mouthinnocent
Код:
Şifrə görsənmirsə yenilə
Введите код:

Son xəbərlər
Dünən, 11:13 Yayın ilk keçidi Amin Seydiyev oldu Dünən, 10:56 Agentlər Aminin ölkə xaricinə yollanacağını düşünürlər Dünən, 10:47 EFA, “Fireland Football Club”, “Dortmund Bakı”, yox bir qaşqaldaq… Dünən, 10:28 Koronavirus olmasaydı... Dünən, 10:25 “Futbolu qaldırsa, veteranlar qaldıracaq” 23-05-2020, 11:14 Əməkdar məşqçi ölüm-qalım mübarizəsi aparır 23-05-2020, 11:02 “Qəbələ”nin elitada ilk qolunun müəllifi dükan işlədirmiş 23-05-2020, 10:58 AFFA-da qanvermə aksiyası 23-05-2020, 10:57 Bakı UEFA-ya təminat verib 23-05-2020, 10:54 “Ximki”: elita əvəzinə 2-ci dəstəyə 22-05-2020, 16:41 “Stəkan bir yana, əl altında olan hər şey paltardəyişmə otağında uçurdu!” 22-05-2020, 16:32 “Neftçi” bilərəkdən “Bəhramov”a sürgün edildi” 22-05-2020, 11:33 Kurtinaytis 300 nəfər qonaq üçün qəsr icarəyə götürüb 22-05-2020, 11:30 Kamran “Ximki”nin ən məhsuldar futbolçusudu 22-05-2020, 11:29 “Qarabağ”ın həkimi fikir bildirməkdə çətinlik çəkir 22-05-2020, 11:26 Yaşar Vahabzadə “Kəpəz”in futbolçularına kökəlməməyi tapşırıb 22-05-2020, 11:23 Mehman Allahverdiyev cəzalı ola-ola meydana çıxıb 22-05-2020, 11:21 Elxan müəllim, bəs qərar açıqlanacaqdı? 22-05-2020, 11:17 PFL növbəti videkonfransa qatıldı 22-05-2020, 11:16 “Kəpəz”lə “Turan Tovuz” istənilən qərara razı olacaq 22-05-2020, 11:13 “Xaqani Məmmədovun sanki sumqayıtlı hakimlərə qarşı allergiyası var idi” 20-05-2020, 11:30 AFFA divizionda və liqalarda mövsümü erkən bitirir 20-05-2020, 11:27 “Sumqayıt”da 55 nəfər testdən keçdi, “Qəbələ” isə gözləyir 20-05-2020, 11:25 Rövşən Hüseynli birbaşa pley-offa keçməyi təklif etdi 20-05-2020, 11:24 Futzal çempionatında durum futboldakından fərqlidi 20-05-2020, 11:20 Jurnalistlər yerli məşqçinin tərəfdarıdı 20-05-2020, 11:18 Nazarovun qol sevinci yadda qaldı 20-05-2020, 11:17 Millət vəkillləri çempionatın bərpasını istəyir 20-05-2020, 11:14 İsmayıllı Olimpiya İdman Kompleksindən məhkəməyə şikayət olundu 20-05-2020, 11:12 “Futbolla vidalaşandan sonra yəqin ki fermada yaşayacam” 20-05-2020, 11:10 UEFA təxirə saldı, PFL-in rəisi maraqlı şərh yazdı 20-05-2020, 11:09 Brifinqdə yenə futbol unudulmadı 20-05-2020, 11:05 Ploeştidə meydandan qovulan Ramin Nəsibov imiş… 18-05-2020, 14:27 Şahin Diniyev yığmanın baş məşqçisiz qalmasını məqsədəuyğun sayır 18-05-2020, 14:26 Ramin Musayev müalicə aldığına görə videokonfransa qatılmayıb 18-05-2020, 14:13 Yığma üzvlərinin maaşı aprelin sonunda ödənilib 18-05-2020, 14:10 “Qurban Qurbanova “deputatsan, toxunulmazlığın var, futbolçunu itələyərlər də” dedim” 18-05-2020, 14:07 Futzal niyə yada düşmədi? 18-05-2020, 14:05 Şensoy Konkovu təbrik etməyəcək 18-05-2020, 13:59 “Avrokuboklara gedəcək klublar indidən hazırlaşmalı, məşq etməlidilər” 18-05-2020, 13:57 Futbolçular yeniliyi müsbət qarşıladılar 18-05-2020, 13:53 Mətbuat Şehiçi “yoluxdurdu” 18-05-2020, 13:37 “Azərbaycandakı iqlim qazon saxlamaq üçün əlverişli deyil” 18-05-2020, 13:32 Futbolla bağlı qadağa bu həftə götürüləcək 17-05-2020, 11:28 Türk şahmatçı Mahir Məmmədovun FIDE-də çalışmasını düzgün saymır 17-05-2020, 11:26 Karlsen bizimkiləri “görmür” 17-05-2020, 11:20 Beş əvəzləmənin müsbət və mənfi tərəfləri 17-05-2020, 11:17 Klublar Komitəsinin iclasında daha çox təqvim müzakirə olunub 17-05-2020, 11:13 Skarlatake “Sumqayıt”la əlavə oyun istəyir 17-05-2020, 11:10 “Ağsu Siti” yeni arenaya köçür 16-05-2020, 10:56 Hər şey hazırdı, başlaya bilərik! 16-05-2020, 10:31 “Qəbələ”nin 195 iddialısı 16-05-2020, 10:27 “Neftçi” liderdi, baş məşqçinin oğlu bombardir 16-05-2020, 10:23 Namaşko “Keşlə”dən yeni müqavilə gözləyir 16-05-2020, 10:19 Baba yaşında ...ata olacaq 16-05-2020, 10:15 Elnur Əşrəfoğlu: “İndi həmin şərhimə qulaq asanda gülməyim gəlir” 16-05-2020, 10:09 Türklərə qarşı oynayan yığmanı Ələkbər Cəfərov çalışdırıb Bütün xəbərlər
Ən çox oxunanlar