17 may 11:28idman

Türk şahmatçı Mahir Məmmədovun FIDE-də çalışmasını düzgün saymır


Suat Atalık: “Teymur Rəcəbov həyatıboyu kimisə dəstəkləyib?”
Türkiyəli qrossmeyster, 9 Olimpiadanın iştirakçısı olan Suat Atalık “chess-news” saytına müsahibə verib. 55 yaşlı şahtmatçı bir çox maraqlı məqamlara toxunub ki, bizi yaxından ilgiləndirən nüanslara göz atmağa dəyər.
* Şahmat dünyası böyük dəyişiklik gözləyirdi, FIDE-nin sabiq prezidenti İlümjinovun dəstəsindən olan Makropulosdan canını qurtaracağına ümid edirdi. Bunu bacarmaq Dvorkoviç və komandasının böyük nailiyyətidi. Amma təəssüf ki, mənim Dvorkoviçə yönələn “oxlarım” da var. Heç vaxt şahmat oynamayan, bu idman növünə yad adamdı. Bu onun üçün özünü göstərmək baxımından maraqlı imkandı. Əlbəttə, onun şahmat hakimi olan atasına hörmət etməmək olmur. Özündən də gözləntilər böyük idi. Amma əslində bəzi mövqelərdə İlümjinov - Makropulos cütlüyünün komandasından yararlanır. Prosesə kimin rəhbərlik etməsindən asılı olmayaraq, dəqiq audit yoxlaması aparılmalıdı: sələfin nə edib, sənə hansı mirası qoyub? Makropulosun dönəmində çox ciddi maliyyə fırıldaqları baş vermişdi. Dvorkoviç hələ ki bu yöndə heç bir addım atmayıb. Onun köməkçiləri Sutovski ilə Boloqana da çoxlu sual var. Aydındı ki, onlar yaxşı şahmatçılardı. Amma şahmatın idarəçiliyi ilə bağlı əbədi problem qalmaqdadı. Sual yaranır: şahmata şahmatçılar, yoxsa bu sahədən uzaq adamlar rəhbərlik etməlidilər? Həll olunmayan mübahisədi. Mən hələ də Sutovski və Boloqanın fəaliyyətində parlaq nöqtə görmürəm. Bir nümunə deyəcəm. Veteranlarla bağlı qərara ucadan güldüm. Onlar yaşlı şahmatçılara maliyyə yardımı etdilər ki, siyahıda layiqli adlar var. Amma məsələn, Nigeriyadan olan Omukunun siyahıda nə işi var? Vaxtilə FIDE-də çalışan bu adamın fəaliyyətindəki qüsurları hamı gözəl xatırlayır. Və ya turnirlər üzrə komissiyaya Türkiyədən olan bir şəxs rəhbərlik edir ki, nə yarışlara, nə də şahmata dəxli var. FIDE rəhbərliyi gec-tez bu məsələlər üzərində ciddi düşünməlidi. Şahmatda rüşvət nəinki aradan qalxıb, heç azalmayıb da. Düzdü, optimal idarəçilik çətin görünür. Amma problem ondadı ki, son illərdə FIDE rəhbərliyində əyləşən şəxsin ünvanına “bax, bu dəqiq yarayır” demək olmur.
* Siz Mahir Məmmədovun sadaladığım meyarlara uyğun gəldiyini dediz. Maraqlı mövzuya toxunduz. Öncə qeyd edim ki, mən Məmmədovu tanımıram. Şahmatçı kimi də mənə tanış deyil. Onun atası, Rəcəbovun atası, Kasparov, pioner düşərgəsi ilə bağlı tarixçəni bilirəm. O, belə desək, özü-özünü elan edən personadı. İndi mən soruşuram: İddiaçıların turnirinin heyəti dəyişəndə Məmmədov və onun federasiyası harda idi? Rəcəbovla bağlı rəsmi açıqlama verdilər? Deyirsiz olub? Sizə elə gəlmir ki, bir qədər gecikiblər? Həqiqətən mən Məmmədovu ilk öncə bir şahmatçı kimi tanımıram.
* İddiaçıların turniri ətrafında yaşananlar çox ciddi məsələlər idi. Rəcəbovu bir kənara qoyuram, çünki şəxsi qərar qəbul etmişdi. Bir şahmatçı kimi bu mənə maraqlı da deyil. Vacib olan budu ki, turniri həqiqətən çox ağır vaxtda keçirmək qərarına gəldilər. Və belə bir qərar verilmişdisə, sonadək çatdırmağa borclu idilər. Yarıyolda atları dəyişmək sonuncu işdi. Gəlin təmiz danışaq: Rusiyada bütün vacib qərarları bir şəxs – Putin verir. Kasparovun bu haqda nə deməyindən asılı olmayaraq. Bildiyim qədər Dvorkoviç də Putindən asılı biridi. Böyük tədbirlərin arxasında məhz Rusiya prezidenti dayanır. Oyunçular olmadan baş tutan turnirin açılış mərasimində yüzlərlə, minlərlə qonaq var idi. Başa düşürük ki, belə riski üzərinə ancaq Putin götürə bilər. Və hansısa bir tədbir yarıda dayandırılırsa, mənə görə bu əvvəlcədən planlaşdırılıb. Halbuki sona çatmaq üçün 7-10 gün qalmışdı. Baxın, üç rusiyalı iştirakçı, iki çinli. Ruslar üçün yarışa qatılmaq, ümumiyyətlə, problem deyildi. Əminəm ki, çinli qrossmeysterlər də həmin günlər evlərinə can atmaqda maraqlı deyildilər. Onlar daha bir neçə gün Rusiyada qalmaqdan məmnun olardılar. Yəni 8 iştirakçıdan 5-i turnirin davam etdirilməsinin əleyhinə deyildi. Karuana və Vaşye-Laqrava gəlincə, fransalı oynamaq istədiyini bir neçə dəfə açıqlayıb. Karuana da həmçinin. Yalnız Giri qalır. Yeri gəlmişkən, evli olan yeganə iştirakçıdı. Bəlkə də dayandırılma qərarı onu məmnun edib. Şübhə etmirəm ki, hətta sərhədlər bağlı olan dönəmdə belə, iştirakçıları evlərinə yola salmaq üçün Putinin bütün imkanları var idi. Nümunə kimi yaxşı dostum olan yarışın baş hakimini göstərə bilərəm. Neboyşa Braliç turnirin öncədən elan olunan bitmə tarixinə kimi Rusiyada qaldı. Rotterdama planlaşdırılan çarter reysindən imrina etdi və sonda Serbiyaya uçdu. Deməyim odu ki, turnir ya başlamamalıydı, ya da başa çatdırılmalıydı. Məncə, məhz belə olacağını bir neçə adam bilirdi. Amma hər şeyi anormal etdilər, belə hərəkət etmirlər. İddiaçılar turnirini parçaladılar. Ehtimal edək ki, məlum səbəbdən ilk dövrədə solğun çıxış edən Karuana ikinci dövrədə hamını məğlub edəcək. Bu, ədalətli olacaq?
* FIDE-nin təşkil etdiyi Millətlər Kuboku süni yarış idi. Başa düşürəm, internet üzərindən şahmat inkişaf edir. Amma birincisi, bu çox darıxdırıcıdı. Özü də mən bu fikirdə olan sonuncu adam deyiləm. Real olmayan şahmat qüvvələr nisbətini əks etdirmir. Ümumiyyətlə, bir növ uşaq oyuncağına bənzəyir. Əlbəttə, “vaxt öldürmək” istəyənlər baxa bilərlər. Mən bacarmadım. Açığı, əslində cəhd etdim, sayta girdim. Svidler, Qustaffson və hətta Karlsen belə şərh edirdi oyunları. Amma çifayda...
Heyətlərə baxmaq da maraqlıdı. Turnirin adı Millətlər Kubokudu. Amma biz nə görürük? Ermənistandan olan Aronyan Avropa, azərbaycanlı Rəcəbov Dünya yığmasını təmsil edir. Ümumiyyətlə, belə nümunələr çoxdu. Bəs Mahir Məmmədov hardadı? Ciddi olsaq, Aronyanla Rəcəbov bir-birinə düşmən olan ölkələrin təmsilçiləridi. Xatırlayırıq, onlardan biri (Aronyan Bakıya gəlməmişdi) bu səbəbdən Olimpidaya qatılmadı. Elə digəri də analoji vəziyyətdə eyni addımı atardı. Amma elə ki, ortaya pul çıxır, hamı susur. Və belə məlum olur ki, sakitcə hətta Meymunlar Planetinin komandasında da oynamaq olar. Belədisə, komandanın adını dəyişin. Yoxsa ki azərbaycanlını və ukraynalını (Mariya Muzıçuku nəzərdə tutur) Avropadan ayırırsan...
* İştirakçılar Teymur Rəcəbovu niyə dəstəkləmədi? Mən də sizə sual verirəm: Teymur Rəcəbov həyatıboyu kimisə dəstəkləyib? Əlbəttə, sizin sualınız düzgündü. Sadəcə, şahmat dünyasında birlik, həmrəylik yoxdu. Başqa prizmadan baxaq. Vaşye-Laqrav heç bir meyar üzrə turnirə seçilməmişdi. Sonuncu yer qalarkən və təşkilatçılar Alekseyenko üzərində dayanarkən kimsə Vaşye-Laqravı dəstəklədi? Yetərincə savadlı, fizika və riyaziyyatı ciddi öyrənən Maksim onda təkliflə çıxış etdi: gəlin oyun keçirək. Həyatımda eşitdiyim ən mənasız ideya idi. Bu nə deməkdi, növbəti mərhələ, duel? Puşkinin dönəmində olduğu kimi? Onda mən də saniyəölçən olmağa razıyam.
* “Wild card” ilə bağlı iki pöroblem var. Birincisi, mən kiminsə İddiaçılar turnirinə dəvət olunmasının qəti əleyhinəyəm. Amma belə qayda varsa, şahmatçının etnik mənsubiyyəti, milliyyəti və başqa nüanslar arxa plana keçməlidi. Çox ciddi idman meyarları olmalıdı. Məsələn, mən 1986-87-ci illərdə Türkiyə çempionu oldum və ölkə şahmatında ciddi, nüfuzlu fiqura çevrildim. 1990-cı ildə yığmaya düşmək üçün bir nəfərə “wild card” ayrılmağa başlanıldı. Belə olan halda “mən daha ölkə çempionatında oynamayacam” dedim. Cavab verdilər ki, onda sənin yerini başqasına verəcəyik. Razı olmadım və çempionata qatıldım. Hər dəfə federasiya ilə münasibətlərim qaydasında olmayanda, “wild card” başqasına qismət olurdu. Əslində isə bu məsələ ilə bağlı ciddi meyarlar olmalıdı. Və bu hüquq həqiqətən də ən güclüyə, laqyiq olana verilməlidi. İddiaçıların turnirində bu meyarlara Vaşye-Laqrav uyğun gəlirdi. Böyük ehtimalla Rəcəbovu növbəti yarışa dəvət edəcəklər. Rəsmi qərar olmasa da, Dvorkoviç bu haqda açıqlama verib. Çox qəribə görünür. 2022-ci ildə keçiriləcək yarış üçün 2020-də namizəd müəyyənləşdirirlər. Nə demək olar? Şahmatçılar arasında bu mövzuda məşvərət olmamalıdı. Müsahibənin Sutovski və Boloqanla bağlı söhbətə çevrilməsini istəmirəm. Birincini az tanıyıram, haqqında daha çox bilmək də istəmirəm. Boloqanı isə uşaq yaşlarımdan tanıyıram. Onunla planetin müxtəlif nöqtələrində oynamışıq. Bir sözlə, belə məsələləri məsləhətçilər həll etməməlidi. Təşkilatın başında dayanan şəxs nə etmək lazım olduğuna dair aydın düşüncəyə malik olmalıdı. Bax, məhz buna görə də həmin şəxs şahmatçı olmalıdı. Axı, sonsuza qədər Mahir Məmmədovu köməyə çağırmaq olmaz! Kimsə qabağa düşüb, bu özbaşınalığa son qoymalıdı.
Şərh yaz
Ваше Имя:
Ваш E-Mail:
  • bowtiesmilelaughingblushsmileyrelaxedsmirk
    heart_eyeskissing_heartkissing_closed_eyesflushedrelievedsatisfiedgrin
    winkstuck_out_tongue_winking_eyestuck_out_tongue_closed_eyesgrinningkissingstuck_out_tonguesleeping
    worriedfrowninganguishedopen_mouthgrimacingconfusedhushed
    expressionlessunamusedsweat_smilesweatdisappointed_relievedwearypensive
    disappointedconfoundedfearfulcold_sweatperseverecrysob
    joyastonishedscreamtired_faceangryragetriumph
    sleepyyummasksunglassesdizzy_faceimpsmiling_imp
    neutral_faceno_mouthinnocent
Код:
Şifrə görsənmirsə yenilə
Введите код:

Son xəbərlər
Dünən, 17:50 U-19 liqasının formatında dəyişiklik olmayacaq Dünən, 17:49 İcraiyyə Komitəsi növbəti həftə yığışacaq Dünən, 17:48 Foqts yığmamızın sayəsində liderlər sırasındadı Dünən, 17:36 Futbolumuzun əcnəbiləri bir çatışmazlığı qeyd etdilər Dünən, 17:34 “Təəssüf ki, “Bakı”nın bazası ilə bağlı belə məsələlər oldu” Dünən, 17:26 Aftandil Hacıyev mövsümün bərpasını istəmir Dünən, 13:43 Yaşar Bəşirov lisenziya müəmmasına aydınlıq gətirdi Dünən, 13:31 “Azərbaycan millisini seçdiyimə görə valideynlərimə Bakının mərkəzində mənzil verilməyib” Dünən, 13:29 Aydan ulduZa Türkiyə futbolu Dünən, 13:20 “Nə göz-qaş edirsən, baş məşqçi artıq yatıb, istirahət etmək istəyirəm” 24-05-2020, 11:13 Yayın ilk keçidi Amin Seydiyev oldu 24-05-2020, 10:56 Agentlər Aminin ölkə xaricinə yollanacağını düşünürlər 24-05-2020, 10:47 EFA, “Fireland Football Club”, “Dortmund Bakı”, yox bir qaşqaldaq… 24-05-2020, 10:28 Koronavirus olmasaydı... 24-05-2020, 10:25 “Futbolu qaldırsa, veteranlar qaldıracaq” 23-05-2020, 11:14 Əməkdar məşqçi ölüm-qalım mübarizəsi aparır 23-05-2020, 11:02 “Qəbələ”nin elitada ilk qolunun müəllifi dükan işlədirmiş 23-05-2020, 10:58 AFFA-da qanvermə aksiyası 23-05-2020, 10:57 Bakı UEFA-ya təminat verib 23-05-2020, 10:54 “Ximki”: elita əvəzinə 2-ci dəstəyə 22-05-2020, 16:41 “Stəkan bir yana, əl altında olan hər şey paltardəyişmə otağında uçurdu!” 22-05-2020, 16:32 “Neftçi” bilərəkdən “Bəhramov”a sürgün edildi” 22-05-2020, 11:33 Kurtinaytis 300 nəfər qonaq üçün qəsr icarəyə götürüb 22-05-2020, 11:30 Kamran “Ximki”nin ən məhsuldar futbolçusudu 22-05-2020, 11:29 “Qarabağ”ın həkimi fikir bildirməkdə çətinlik çəkir 22-05-2020, 11:26 Yaşar Vahabzadə “Kəpəz”in futbolçularına kökəlməməyi tapşırıb 22-05-2020, 11:23 Mehman Allahverdiyev cəzalı ola-ola meydana çıxıb 22-05-2020, 11:21 Elxan müəllim, bəs qərar açıqlanacaqdı? 22-05-2020, 11:17 PFL növbəti videkonfransa qatıldı 22-05-2020, 11:16 “Kəpəz”lə “Turan Tovuz” istənilən qərara razı olacaq 22-05-2020, 11:13 “Xaqani Məmmədovun sanki sumqayıtlı hakimlərə qarşı allergiyası var idi” 20-05-2020, 11:30 AFFA divizionda və liqalarda mövsümü erkən bitirir 20-05-2020, 11:27 “Sumqayıt”da 55 nəfər testdən keçdi, “Qəbələ” isə gözləyir 20-05-2020, 11:25 Rövşən Hüseynli birbaşa pley-offa keçməyi təklif etdi 20-05-2020, 11:24 Futzal çempionatında durum futboldakından fərqlidi 20-05-2020, 11:20 Jurnalistlər yerli məşqçinin tərəfdarıdı 20-05-2020, 11:18 Nazarovun qol sevinci yadda qaldı 20-05-2020, 11:17 Millət vəkillləri çempionatın bərpasını istəyir 20-05-2020, 11:14 İsmayıllı Olimpiya İdman Kompleksindən məhkəməyə şikayət olundu 20-05-2020, 11:12 “Futbolla vidalaşandan sonra yəqin ki fermada yaşayacam” 20-05-2020, 11:10 UEFA təxirə saldı, PFL-in rəisi maraqlı şərh yazdı 20-05-2020, 11:09 Brifinqdə yenə futbol unudulmadı 20-05-2020, 11:05 Ploeştidə meydandan qovulan Ramin Nəsibov imiş… 18-05-2020, 14:27 Şahin Diniyev yığmanın baş məşqçisiz qalmasını məqsədəuyğun sayır 18-05-2020, 14:26 Ramin Musayev müalicə aldığına görə videokonfransa qatılmayıb 18-05-2020, 14:13 Yığma üzvlərinin maaşı aprelin sonunda ödənilib 18-05-2020, 14:10 “Qurban Qurbanova “deputatsan, toxunulmazlığın var, futbolçunu itələyərlər də” dedim” 18-05-2020, 14:07 Futzal niyə yada düşmədi? 18-05-2020, 14:05 Şensoy Konkovu təbrik etməyəcək 18-05-2020, 13:59 “Avrokuboklara gedəcək klublar indidən hazırlaşmalı, məşq etməlidilər” 18-05-2020, 13:57 Futbolçular yeniliyi müsbət qarşıladılar 18-05-2020, 13:53 Mətbuat Şehiçi “yoluxdurdu” 18-05-2020, 13:37 “Azərbaycandakı iqlim qazon saxlamaq üçün əlverişli deyil” 18-05-2020, 13:32 Futbolla bağlı qadağa bu həftə götürüləcək 17-05-2020, 11:28 Türk şahmatçı Mahir Məmmədovun FIDE-də çalışmasını düzgün saymır 17-05-2020, 11:26 Karlsen bizimkiləri “görmür” 17-05-2020, 11:20 Beş əvəzləmənin müsbət və mənfi tərəfləri Bütün xəbərlər
Ən çox oxunanlar